W artykule omówiono zasady prawidłowego doboru procesu termicznego dla żywności kwaśnej i zakwaszonej. Głównym celem procesu termicznego żywności kwaśnej i zakwaszonej jest uzyskanie tzw. sterylności handlowej, czyli zniszczenia zarówno komórek wegetatywnych bakterii chorobotwórczych, które stanowią zagrożenie zdrowia konsumentów, jak i bakterii gnilnych, które mogą namnażać się w warunkach jej niechłodniczego przechowywania, dystrybucji, sprzedaży i w czasie przechowywania u końcowego użytkownika. Żywność kwaśna i zakwaszona poddana obróbce termicznej jest powszechnie uważana za żywność bezpieczną, jednak zdarzają się przypadki zakażenia bakteriami chorobotwórczymi po spożyciu produktów poddanych niewystarczającej obróbce termicznej. W związku z tym, aby żywność kwaśna i zakwaszona była bezpieczna do spożycia, procesy termiczne dla tego rodzaju produktów powinny być poprawnie zaprojektowane przez specjalistów z zakresu mikrobiologii żywności, termobakteriologii i technologii produkcji.
W artykule omówiono definicje i przepisy regulujące żywność kwaśną i zakwaszoną taką jak soki, sosy, dżemy, galaretki itp. Jednak głównym celem artykułu jest charakterystyka oporności termicznej typowej mikroflory chorobotwórczej i gnilnej dla tej grupy żywności. Na podstawie charakterystyki wartości liczb D i z omówiono oporność termiczną wybranych mikroorganizmów mogących występować w żywności kwaśnej i zakwaszonej. Wybrane mikroorganizmy o najwyższej oporności termicznej, zostały zaproponowane jako wskaźniki skuteczności wybranego modelu obróbki termicznej.
A study was undertaken to evaluate changes in microbial populations of nonstarter lactic acid bacteria (NSLAB), yeast and starter lactic acid bacteria (SLAB) in Gouda cheese in two independent chambers during the ripening process up to 12 weeks. No differences in populations of the tested group of microorganisms were observed at 4, 8 and 12 weeks in both the dairy and dairy-independent chambers. Populations of the analysed groups of LAB reached maximum numbers at week 4 of ripening and then gradually decreased with further aging, however with different dynamics for different species. The SLAB were the predominant microfl ora after salt treatment and accounted for 90% of the total microbial population in Gouda cheese. Cheese ripening led to the predomination of NSLAB and yeast populations and to a decrease in the population of SLAB. Homo- and heterofermentative vancomycin-tolerant Lactobacillus spp. constituted for the majority of the NSLAB populations. The yeast counts, at the initial populations of 4 log10 CFU/g, were increased by 2 logs after 4 weeks and were slightly reduced at 8 and 12 weeks of ripening. At 12 weeks of ripening, nonstarter Lactobacillus spp. enumerated at 25°C exceeded 90% of total LAB population while the yeast population comprised over 40% of the total LAB counts. The majority of NSLAB consisted of vancomycin-tolerant homo- and heterofermentative species of Lactobacillus.