Artykuł przedstawia wyniki badań przeprowadzonych w okresie od maja 1991 do kwietnia 1992 r., na obszarach dwóch gmin-dzielnic Warszawy i siedmiu gmin warszawskiej strefy podmiejskiej dotyczących problematyki gospodarowania gruntami na obszarach zurbanizowanych. Zagadnienia te stanowią jeden z elementów problemu badawczego dotyczącego zagospodarowania przestrzennego gmin, w początkowym okresie działania samorządów terytorialnych i reformowania gospodarki. Całość pracy podzielono na dwa etapy. W pierwszym (zakończonym) skoncentrowano się na analizie stanu istniejącego, popartej badaniami empirycznymi, dotyczącymi realnych działań w zakresie gospodarki gruntami podejmowanych w poszczególnych gminach oraz rozpoznaniu warunków prawnych i organizacyjnych gospodarowania gruntami w kraju w okresie transformacji ustrojowej. Etap ten został zakończony sformułowaniem wielu wniosków dotyczących warunków, możliwości oraz realizacji działań w tym zakresie. W drugim etapie prac przewiduje się możliwość skonstruowania i zaproponowania zarządom nowych zasad, narzędzi i instrumentów działania w zakresie gospodarowania gruntami w warunkach gospodarki rynkowej i prawidłowo funkcjonującego rynku nieruchomościami.
The article discusses (out of necessity, only partially) a book by Maciej Cesarski that is significant for Polish housing management and his 'Polish school of research'. The book is an analysis of the literal whole of academic reflections related to housing management with references to the significant phenomena and trends of social housing in Poland and in the world. The publication of M. Cesarski's book has an exceptional significance because of the more and more visible interruption of the Polish tradition of social housing management and of the tradition of academic research in this area.
The author presenst results of a study on environment in Warsaw and Łódź areas. The study concerned vegetation, fauna and soil in natural and seminatural habitats, arable land and so called „maintained green areas”. Making provisions for natural conditions in site planning and investments typical for these areas would improve living conditions in highly urbanized centres.
W pracy przedstawiona została problematyka rewitalizacji obszarów poprzemysłowych na cele mieszkaniowe, zwrócono uwagę na możliwości i potrzeby podejmowania takich przedsięwzięć a także na bariery rozwoju mieszkalnictwa na omawianych obszarach. Zaprezentowano polskie i zagraniczne przykłady adaptacji obiektów poprzemysłowych na osiedla mieszkaniowe, w tym także lofty. Świadczą one o wyraźnej tendencji do wykorzystywania istniejących zasobów miast, popularnej zwłaszcza w krajach Europy Zachodniej. Mieszkanie w dawnym zakładzie przemysłowym, fabryce czy budynku magazynowym staje się ciekawą alternatywą tradycyjnej zabudowy. Zindywidualizowana forma i specyficzny charakter lokalu mieszkaniowego podkreślony zostaje poprzez połączenie ocalałych elementów przemysłowych i nowych uzupełnień. Obszar i obiekt zostają ponownie włączone do współczesnego życia i tym samym uratowane od dewastacji. Funkcjonalność miasta i jego wizerunek poprawiają się.
Ze względu na potencjał łagodzenia zagrożeń klimatycznych i zgodność z koncepcją samowystarczalności miast, miejskie ogrody i farmy cieszą się coraz większym zainteresowaniem. Ich rozwój jest jedną z nadziei na zrównoważoną urbanizację. Nowe źródła, akademickie i praktyczne, przynoszą wiarygodne informacje na podstawie których można wstępnie ocenić obecne uwarunkowania i potrzeby, a zatem i perspektywy rozwoju produkcji rolniczej w różnych kontekstach miejskich. W serii trzech artykułów przedstawiono analizę różnych koncepcji wprowadzania upraw do miast i szans na ich integrację z przestrzenią zurbanizowaną i społecznościami miejskimi.
Opracowanie zawiera analizę wyników równoczesnych pomiarów wymiany turbulencyjnej netto dwutlenku węgla między atmosferą a powierzchniami w różnym stopniu przekształconymi przez człowieka (miasto, pole uprawne i bagno). Strumień turbulencyjny CO2 był mierzony z zastosowaniem metody kowariancji wirów w okresie od listopada 2011 roku (miasto i pole) oraz listopada 2012 roku (bagno) do września 2013 roku. Wyniki potwierdzają znaną z literatury zależność między sposobem użytkowania powierzchni a intensywnością wymiany turbulencyjnej CO2. Różnice w intensywności badanego procesu zaobserwowane na terenie zurbanizowanym oraz naturalnym lub paranaturalnym są widoczne zarówno w rocznej, jak i dobowej zmienności. Niezależnie od pory roku centrum miasta jest źródłem dwutlenku węgla dla troposfery. Tereny użytkowane rolniczo i tereny podmokłe w minimalnym stopniu emitują ten gaz w sezonie chłodnym, podczas gdy w ciepłej połowie roku, ze względu na rozwój roślinności, intensywnie pobierają dwutlenek węgla. Maksymalne zaobserwowane wartości strumienia dwutlenku węgla (FCO2) sięgały 40 μmol·m–2·s–1 (centrum miasta), –30 μmol·m–2·s–1 (pole uprawne) oraz –20 μmol·m–2·s–1 (bagno).
Przedstawiono proces przekształcania gruntów rolnych w tereny mieszkaniowe i przemysłowe. Następuje on w dwóch etapach: pierwszy stanowi zmiana przeznaczenia gruntów rolnych w planie zagospodarowania przestrzennego, drugi natomiast to wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Wskazano na problemy związane z tym procesem, m.in. w zakresie renty planistycznej. Poruszono również problematykę skutków konwersji gruntów rolnych dla gminy.
W Europie Środkowej jednym z ponadgranicznych, zurbanizowanych obszarów funkcjonalnych może stać się teren wyznaczony umowną linią łączącą Kraków, Częstochowę, Opole, Ostrawę, Bielsko-Białą, Kraków. Jego centralną część zajmuje aglomeracja górnośląska. Ten policentryczny obszar nazwano Śląsko-Krakowskim Obszarem Współpracy (Krakow-Upper Silesia (KRUS) Cluster). Zasadniczym celem wyróżnienia KRUS Cluster jest wsparcie i rozwijanie ponadnarodowej i ponadregionalnej współpracy, prowadzącej do zwiększenia konkurencyjności gospodarki oraz zrównoważonego rozwoju wchodzących w jego skład miast. Dla rozwoju poszczególnych miast i całego systemu KRUS Cluster szczególne znaczenie ma współpraca w czterech obszarach: transport, gospodarka, kapitał ludzki oraz ochrona środowiska.