Data on profitable, intensive agricultural sector in the world indicate that animal production should be based on farms larger than 50 hectares of agricultural land. Thus, structural changes in Polish farms are necessary. Siting of farm holdings should not threaten the natural environment or disturb functions of rural neighbourhoods. The author discusses conditions needed if the ecological structure of rural areas is not to be upset.
Część teoretyczna pracy koncentruje się na prezentacji problemu wielofunkcyjności obszarów wiejskich. W części empirycznej podjęto próbę określenia funkcji ekonomicznych wiejskich obszarów województwa lubelskiego, ich struktury oraz zróżnicowania przestrzennego wykazując, że dywersyfikacja gospodarki warunkuje poprawę sytuacji w wybranych obszarach funkcjonowania gminy. Wyniki badań umożliwiły określenie roli przedsiębiorstw w przekształceniach strukturalnych obszarów wiejskich. W pracy przeprowadzono studia nad funkcjami, które wypełniają przedsiębiorstwa w lokalnej gospodarce w takich obszarach, jak m. in. tworzenie miejsc pracy i rozwijanie powiązań kooperacyjnych.
Doświadczenia zebrane w trakcie prezentacji wyników projektu „Monitoring rozwoju obszarów wiejskich” wskazały, że pojęcie „dezagraryzacji” nie jest właściwie rozumiane. Artykuł wyjaśnia, że proces zmniejszania się udziału rolnictwa w wytwarzaniu PKB, a także w dostarczaniu pracy i dochodów ludności wiejskiej ma charakter powszechny. Jego konsekwencją jest postępujący społeczny podział pracy, wzrost dobrobytu itp. Może się on dokonywać poprzez migracje nadwyżek ludności (ponad zapotrzebowanie wsi na ich pracę) do miast lub poprzez tworzenie na wsi miejsc pracy poza rolnictwem (bądź przenoszenie tych miejsc pracy z miast na wieś). Obie te skrajne koncepcje mają pewne zalety, ale również generują specyficzne koszty. W rzeczywistości zarówno na wsi powstają nowe, pozarolnicze miejsca pracy, jak i występują migracje ze wsi do miast. Proporcja form, w jakich realizuje się proces dezagraryzacji, zależy od lokalnych uwarunkowań. Procesu dezagraryzacji społeczno-gospodarczej wsi nie należy łączyć z oceną wagi rolnictwa w gospodarce wówczas, gdy mowa o tym, że dostarcza ono dóbr potrzebnych do zaspokajania potrzeb podstawowych. Nie należy też kryterium oceny procesu dezagraryzacji łączyć z ocenami rolnictwa w skali makro wówczas, gdy analiza dotyczy samowystarczalności żywnościowej. Dezagraryzacja powiązana jest z kategorią wydajności pracy w rolnictwie, a nie znaczenia rolnictwa jako dostarczyciela dóbr niezbędnych.