Omówiono badania odkształceń poziomych laboratoryjnego modelu ściany oporowej nasypu drogowego, wykonanej z elementów gabionowych. Gabiony, czyli kosze siatkowe wypełnione materiałem ziarnistym rozmieszczone w prostopadłościennym wielkowymiarowym pojemniku obudowują od wewnątrz jedną ze ścian. Pozostała część pojemnika jest wypełniona piaskiem gruboziarnistym, odwzorowującym masyw gruntowy poza ścianą oporową. Skonstruowano trzy typy ścian gabionowych: ściana złożona z trzech gabionów (typ A); z czterech (typ B) i siedmiu (typ C) różniących się wymiarami. Poszczególne typy ścian wykonano w dwóch wariantach: gabiony luźno położone oraz zespolone z sobą metalowymi spinaczami. Poziomy napór modelu ściany gabionowej na pomiarową ścianę pojemnika badawczego wzbudzano, stosując obciążenie pionowym statycznym naciskiem. Specjalna konstrukcja ścian pojemnika umożliwiła dokonanie pomiarów przemieszczeń poziomych modelu, które przeliczano na jednostkowe poziome parcie. Wyniki badań przedstawiono w formie wykresów poziomego parcia modeli, mierzonego na siedmiu pomiarowych poziomach ściany, w zależności od konfiguracji ściany (liczby i wymiarów gabionów). Badania miały charakter porównawczy – wyniki porównywano z wynikami otrzymanymi dla modelu wzorcowego nasypu (bez obudowujących koszy siatkowych). Stwierdzono redukcję odkształceń poziomych modelu nasypu z elementami gabionowymi w odniesieniu do wzorca. Wartość zmniejszenia jest zależna od wymiarów, ukształtowania i rozmieszczenia koszy gabionowych.
W artykule przeanalizowano rozkład parametrów rozproszenia losowego odkształceń poziomych terenu wyznaczanych w sieciach pomiarowych. Na terenie poddawanym wpływom eksploatacji górniczej w Bytomiu, Bieruniu, Piekarach Śląskich oraz Chełmie zastabilizowano rozety geodezyjne, a następnie na podstawie wyników prac polowych, wyznaczano odchylenie standardowe i współczynnik zmienności. Określono również czynniki mające największy wpływ na rozproszenie losowe odkształcenia poziomego. W wyniku przeprowadzonych badan stwierdzono, iż przebieg parametrów rozproszenia losowego zależy od wartości odkształceń poziomych otrzymanych w poszczególnych seriach, sposobu eksploatacji, jak również kształtu sieci pomiarowych. Charakterystyka współczynnika zmienności dla większości przypadków w znacznym stopniu odbiegała od wartości teoretycznych z powodu zawyżenia prognoz odkształceń poziomych w stosunku do wartości obserwowanych.