W artykule przedstawiono metody badawcze i analizę uzyskanych wyników badań rozkładu wilgotności gruntu pod drenażem rozsączającym ścieki z modelu fizycznego i modelu numerycznego. Do badań rozkładu wilgotności gruntu, w laboratorium skonstruowano model fizyczny ciągu drenażu rozsączającego, który był obiektem badań terenowych [Kalenik 2002]. Model ten składał się z dwóch niezależnych układów ramowych: statywu zbiornika gruntowego oraz łoża, po którym przesuwał się wózek z zainstalowanymi urządzeniami do pomiarów wilgotności gruntu. Wymiary bryły gruntu znajdującej się w zbiorniku gruntowym były następujące: długość – 113 cm, wysokość – 56 cm, szerokość – 5 cm. Do pomiaru wilgotności zastosowano mikrofalowy miernik, działający w oparciu o zasadę równoczesnego pomiaru zmiany amplitudy i fazy fali elektromagnetycznej, która przechodzi przez badane punkty profilu gruntowego. Zastosowana do badań metoda, jest szybka, dokładna oraz wielokrotna, ponieważ nie wymaga niszczenia struktury badanego gruntu. Do budowy modelu numerycznego zastosowano oprogramowanie opracowane przez Z. Srokę i B. Wosiewicza obejmujące trzy moduły: preprocesor (GENMESH), moduł obliczeniowy (FINENA) oraz postprocesor (IZOGRAF) [Wosiewicz, Sroka 1992]. Umożliwia on analizę dwuwymiarowego (w przekroju pionowym) ustalonego w czasie przepływu wody w gruncie. Uwzględnia on filtrację w strefie aeracji i saturacji. Badania rozkładu wilgotności gruntu wykonano dla hydraulicznego obciążenia jednostkowego drenażu rozsączającego ścieki q = 0,028 m⋅d-1. Po porównaniu rozkładu izolinii wilgotności gruntu stwierdzono, że model numeryczny w zadowalającym stopniu odzwierciedla warunki fizyczne rozsączania ścieków z drenażu rozsączającego ścieki w grunt. Przedstawiony model numeryczny można z powodzeniem stosować do symulacji rozkładu wilgotności gruntu pod drenażem rozsączającym ścieki i do obliczania maksymalnego poziomu zwierciadła wód gruntowych podczas pracy drenażu rozsączającego ścieki. Wykorzystanie modelu numerycznego na etapie projektowania drenażu rozsączającego ścieki, umożliwi dokładne rozpoznanie rozkładu wilgotności gruntu, jaki wystąpi w jego obrębie i na jaką wysokość podniesie się zwierciadło wody gruntowej pod drenażem rozsączającym ścieki. Pozwoli to na sprawdzenie, czy nie zostanie zmniejszona wymagana odległość (1,5 m) od poziomu rozsączania ścieków do najwyższego poziomu wód gruntowych w trakcie jego eksploatacji.
In the paper are presented problem of estimation of the accuracy of digital approximation of the land surface and question of it transposition to European INSPIRE directive. The method of estimation of accuracy of digital model of the land surface elaborated by author and results of experimental verification of this method are presented. It is proposed to include this method to European Infrastructure for Spatial Information.
W pracy przedstawiono model numeryczny obliczania ciśnienia w szczelinie klinowej rozrządu tarczowego pompy wielotłoczkowej osiowej z zastosowaniem pakietu CFD Fluent. Wykorzystując opracowany model wykonano analizę sił odciążających w zależności od zmiennego kąta pochylenia bloku cylindrowego.