The general objective of this research has been to identify the factors and conditions of migration of CaCO3 within glaciers and their marginal zones in Svalbard. Special attention has been paid to the cryochemical processes responsible for precipitation of calcium carbonate in icing (naled ice) formed near fronts of polythermal glaciers during winter. Estimates of the importance of those processes in respect of the general mineral mass transfer in the glacier system are attempted here. Field studies concerning the carbonate contents in proglacial sediments and icing fields were carried out in the Werenskioldbreen and the Elisebreen basins (S and NW Spitsbergen respectively). A functional model of CaCO3 migration in a glacier system is proposed which indicates the various paths of the mineral mass flow. Considerations on intensity of glacial processes permitted quantitative estimation of the particular components in respect to the Werenskioldbreen basin. Cryo- chemical processes do not appear to be of overriding importance in such migration but, clearly, they play a specific role in retaining CaCO3 in the proglacial zone on land. The crystalline forms present in the icings, which have many lattice defects, are very easily re-dissolved or removed by wind.
Zastosowanie łagodnych parametrów odwadniania osmotycznego może być wykorzystane w technologii wytwarzania produktów o małym stopniu przetworzenia. Obecnie wzrasta zainteresowanie tzw. żywnością minimalnie przetworzoną, charakteryzującą się zachowaniem naturalnych walorów surowca pod względem właściwości odżywczych i cech sensorycznych. Budowa tkankowa jabłek o właściwościach półprzepuszczalnych umożliwia zmniejszenie zawartości wody w wyniku odwadniania osmotycznego oraz wprowadzenie substancji dodatkowych zawartych w roztworze immersyjnym. W pracy analizowano zmiany zawartości wody, suchej substancji oraz witaminy C w jabłkach odwadnianych osmotycznie. Próbki w kształcie kostek o boku 10 mm przetrzymywano w roztworach sacharozy i koncentratu soku jabłkowego z 2-procentowym dodatkiem witaminy C. Stężenia roztworów odpowiadały aktywności wody 0,9. Temperaturę zmieniano w zakresie od 20 do 40°C. Jabłka odwadniano osmotycznie w czasie od 0 do 180 min. Odwadnianie jabłek w roztworze koncentratu soku jabłkowego i sacharozy w obecności witaminy C nie wpłynęło istotnie na zawartość i ubytki wody w jabłkach w porównaniu z procesem odwadniania bez jej udziału. Natomiast przyrost suchej masy podczas odwadniania jabłek w obecności witaminy C został zwiększony o około 50% przy zastosowaniu koncentratu soku jabłkowego i o około 30% w roztworze sacharozy. Obecność witaminy C wpłynęła na szybkość usuwania wody z jabłek. W temp. 40°C szybkość ta była około 2-krotnie większa w porównaniu z odwadnianiem bez udziału witaminy C. Zawartość witaminy C w jabłkach uzależniona była od temperatury procesu, szczególnie przy zastosowaniu roztworu koncentratu jabłkowego. Z podwyższaniem temp. w zakresie 20-40°C zwiększeniu ulegała zawartość witaminy C w badanym materiale. Obecność witaminy C w roztworze osmotycznym spowodowała zwiększenie umownego współczynnika dyfuzji wody oraz bardziej intensywne przenikanie substancji osmotycznej do jabłek podczas odwadniania osmotycznego.