W literaturze istnieje wiele różnych teoretycznych podejść dotyczących kierunków rozwoju konsumpcji. Część z nich upatruje w konsumpcjonizmie i kulturze konsumpcji sił napędowych współczesnej konsumpcji, inne natomiast wskazują na ruchy społeczne konsumentów dążących do ograniczenia nadmiernej konsumpcji. Głównym celem opracowania jest opis alternatywnych form konsumpcji wobec hiperkonsumpcji stymulowanej ideologią konsumpcjonizmu. Realizacja założonego celu była możliwa dzięki zastosowaniu metody analizy krytycznej źródeł literaturowych krajowych i zagranicznych dotyczących konsumpcji. W wyniku badań wskazano na różne alternatywne formy przedsięwzięć, które ograniczają wpływ ideologii konsumpcjonizmu na decyzje konsumenckie. Przedstawiono wybrane ruchy antykonsumpcyjne. Implikacjami praktycznymi przeprowadzonych badań jest wskazanie na dwa przeciwstawne kierunki rozwoju konsumpcji, mianowicie zwiększoną konsumpcję dóbr zaspokajających potrzeby wyższego rzędu oraz rosnące znaczenie postaw i zachowań związanych z ograniczaniem konsumpcji. Natomiast implikacją społeczną opracowania jest uwypuklenie znaczenia form alternatywnej konsumpcji w rozwoju konsumpcji. Artykuł ma charakter koncepcyjny.
The author presents developments in consumption and a high position of scientific research on consumption in the second half of the XX century. Departing from the stage of development of the production-driven society, he brings closer the way of transformations to the consumption-driven society and the stemming therefrom new functions of consumption, such as: 1) consumption as an engine of economic growth, 2) politisation of consumption and consumerisation of policy, 3) consumption — a deity o a new policy, 4) consumption — an immunology system of the mankind, 5) consumption — a basic criterion of society structuring and of expression of the human identity.