In the current practice of social participation in spatial planning the emphasis has been put on the development of techniques and tools for participation. So far, this approach has not led to a real increase of the resident contribution in spatial planning processes. The article proposes a different approach to participation: by creating socio-spatial situations, which are best dealt with by residents.
The Water Act law provides three forms of public participation in water management issues implementing the provision of the Water Framework Directive: informing the public on the creation of water management plans, public consultations, and active involvement in the planning. The article discusses the issue in detail.
Poznan, in seven years has consistently implement a public consultation on the draft of local development plans. The article is a description of good practices undertaken by the city authorities, which aims to involve residents in the process of making important, spatial decisions for Poznan. These actions minimize conflicts arising on the background of planning. The article describes the assumptions and examples of implementation of the program.
Celem artykułu było ukazanie uspołecznienia przygotowania strategii rozwoju gmin wiejskich w świetle literatury przedmiotu i wyników badań empirycznych w 5 województwach w różnej części Polski i 10 gminach (po dwie w województwie), Badania obejmowały dwa rodzaje gmin wiejskich: rozwojowe i oddalone oraz trzy grupy ludności wiejskiej: rolnicy, przedsiębiorcy i radni. Podstawowymi materiałami badawczymi były dokumenty strategiczne z badanych gmin oraz wyniki własnych badań przeprowadzonych w formie wywiadu z kwestionariuszem badań (433 wywiady). Wyniki badań wskazują, że w przygotowaniu strategii rozwoju gmin wiejskich brakuje pełnego uspołecznienia procesu przygotowania strategii gminy, gdyż ponad 60% badanych nie wiedziało, czy gmina ma taką strategię, w tym ponad 30% radnych, którzy z wyboru powinni uczestniczyć w jej przygotowaniu. Wyniki te także świadczą o braku dostatecznego upowszechnienia tej strategii oraz o małej aktywności i zainteresowaniu mieszkańców wsi programami rozwoju obszarów wiejskich.
Program Natura 2000 w Polsce, podobnie jak w wielu innych krajach UE, nie spotyka się z szeroką akceptacją zarówno wśród mieszkańców terenów chronionych, jak i władz samorządowych. Niezadowolenie budzą nie tylko same założenia programu, lecz także obawa, że jego wprowadzenie zdecydowanie ograniczy możliwość działalności gospodarczej na poziomie gminy i regionu. Z tego powodu, a także w związku z zaleceniami zapisanymi w Dyrektywie Siedliskowej, wdrażaniu programu powinny towarzyszyć prawidłowo prowadzone konsultacje społeczne. Jak dotąd w Polsce są one stosowane rzadko i adresowane do stosunkowo niewielkiej grupy osób. W 2008 roku na terenie województwa małopolskiego zorganizowano pilotażowy projekt konsultacji społecznych „Natura 2000 – spotkania w regionach”. Celem projektu było doprowadzenie do polepszenia wizerunku nowej formy ochrony przyrody, przybliżenie korzyści wynikających z wyznaczenia nowych obszarów chronionych i konsultacja ich granic. W niniejszej pracy przedstawiono wyniki badań jakościowych – wywiadów z uczestnikami tych spotkań – dotyczących oceny efektów małopolskiego programu oraz potrzeb dalszego prowadzenia takich działań
Artykuł wskazuje, na tle badań własnych, narzędzia informowania, konsultacji oraz uczestnictwa publicznego w procesach rewitalizacji. Istotną częścią tekstu jest, zawarty w Aneksie, raport z badań, przeprowadzonych w 2009 r. w postaci internetowej kwerendy lokalnych programów rewitalizacji 190 miast z wszystkich województw (ponad 20% ogółu polskich miast). Wyniki badań ujawniają, że polskie gminy realizują głównie nałożone na nie obowiązki związane z udostępnianiem informacji publicznej. Na poziomie konsultowania podejmowane są także głównie działania obligatoryjne w zakresie wynikającym z przepisów ustawowych. Tylko nieliczne z badanych gmin wdrażają instrumenty, które uznać można za przejaw zapewniania aktywnego uczestnictwa mieszkańców w podejmowaniu decyzji. Także nieliczne miasta posiadają rozbudowane, aktualizowane portale dotyczące rewitalizacji, w większości przypadków informacje na stronach www pojawiają się incydentalnie i nie tworzą spójnego i przystępnego kompendium wiedzy nt. działań rewitalizacyjnych. W artykule przedstawiono systematykę narzędzi partycypacyjnych oraz propozycję modelowego ujęcia partycypacji społecznej w zarządzaniu procesami rewitalizacji. Na podstawie doświadczeń zagranicznych – wskazano praktyczne propozycje podjęcia odpowiednich sekwencji działań we wdrażaniu uczestnictwa społecznego. Autorzy podkreślają, że kluczowym problemem w konstruowaniu zestawu działań są: otwartość partnerów procesu na współpracę i wzajemna gotowość do zrozumienia ich sytuacji i potrzeb. Bez owej otwartości i pełnej gotowości do współpracy – instrumenty partycypacji stają się martwe.
Konsultacje społeczne to jednoczesny proces informowania oraz zasięgania opinii społeczeństwa w trakcie podejmowania kluczowych decyzji dotyczących np. ważnych aktów prawnych, planowanych inwestycji oraz istotnych przedsięwzięć. Celem badania było pozyskanie opinii respondentów na temat konsultacji społecznych przeprowadzonych dla potrzeb wdrażania RPO WK-P. Istotnym elementem badania było wskazanie czynników wpływających na proces konsultacji społecznych w regionie kujawskopomorskim. Badanie przeprowadzono wśród 300 respondentów, do których należeli: przedsiębiorcy (MŚP), którzy między innymi ubiegali się o fundusze strukturalne w ramach RPO WK-P, przedstawiciele jednostek samorządu terytorialnego, przedstawiciele organizacji pozarządowych oraz przedstawiciele szkół wyższych, zakładów opieki zdrowotnej itp. Analiza wskazała, iż 96% badanych jednostek samorządu terytorialnego miało wiedzę dotyczącą tego, co jest istotą konsultacji społecznych, a także odpowiednio 73% przedstawicieli NGO i 68% MŚP. Spośród wszystkich badanych grup ogółem 78% deklarowało, że wie, co jest istotą konsultacji społecznych. Jednak, aby zapewnić większą skuteczność prowadzonych konsultacji społecznych konieczne jest zwiększenie zakresu działań informacyjnych i promocyjnych na ten temat.