Celem pracy było określenie wpływu sposobu użytkowania na zmiany składu gatunkowego runi. Badania przeprowadzono w latach 2002-2007 w Sosnowicy na glebie mineralnej. W badaniach uwzględniono dwa sposoby użytkowania runi: pastwiskowy (wypas bydła rasy mięsnej Limousine) oraz symulowany (częste koszenie, proporcjonalne do ilości wypasów). Drugim czynnikiem badawczym było 6 mieszanek trawiasto-motylkowatych z gatunkami testowanymi (Poa pratensis, Festulolium braunii, Festulolium loliaceum - 2 rody, Lolium perenne i Festuca pratensis). Natomiast stałymi komponentami mieszanek były: Phleum pratense, Dactylis glomerata i Trifolium repens. Główną uwagę skupiono na udziale mieszańców Festulolium loliaceum w runi w porównaniu do pozostałych gatunków uwzględnionych w badaniach. Skład gatunkowy ulegał znacznym zmianom w latach badań i był uzależniony od sposobu użytkowania runi oraz wysianej mieszanki nasion. Mieszańce Festulolium loliaceum charakteryzowały się w latach badań średnio udziałem zbliżonym do ilości uwzględnionej w mieszance nasion (30%), natomiast w roku 2007 ich udział wynosił 44,1-59,7% (I ród) oraz 43,9-47,6% (II ród). Wśród gatunków testowanych dużym udziałem odznaczały się również Lolium perenne, Poa pratensis i Festulolium braunii, natomiast znacznie mniejszym Festuca pratensis. W runi pastwiskowej zanotowano większy udział Trifolium repens i L. perenne oraz mniejszy udział gatunków z grupy ziół i chwastów.
The aim of the study was to investigate changes in activity of catalase (CAT) and non-specific peroxidase (PX) in leaves of chosen forage grasses during pathogenesis evoked by Microdochium nivale and to state if the activity of these antioxidants could be recognized as the physiological marker of grass resistance to snow mould. Plants of Festuca pratensis cv. Skra, Festuca arundinacea cv. Kord, Festulolium braunii cv. Felopa, Lolium multiflorum cv. Tur, Lolium perenne cvs Darius and Taya were hardened and then inoculated by snow mould caused by Microdochium nivale. The leaf samples were collected prior to infection, and 2, 4 and 8 days after inoculation. Each plant cultivars demonstrated specific activity of catalase and non-specific peroxidase. Skra and Taya recognized as more tolerant to M. nivale showed inhibited CAT activity during pathogenesis, however the infected plants of cv. Skra were characterized by a lower CAT activity than the control during the whole time of experiment, while cv. T aya 4 and 8 days after inoculation. No universal pattern of PX activity for all studied plant species was found. Skra cv. demonstrated the highest PX activity especially 8 days after the infection. Grass resistance to M. nivale may be evaluated on the basis of activity of both catalase and non-specific peroxidase. Plants more resistant to this disease are characte-rized by inhibited activity of catalase and activation of cell wall peroxidases.
Celem pracy było zbadanie wpływu warunków prehartowania i hartowania na aklimację aparatu fotosyntetycznego do chłodu różniących się stopniem mrozoodporności wybranych gatunków traw pastewnych. Sprawność aparatu fotosyntetycznego badano metodą fluorescencji chlorofilu. W pracy podjęto próbę powiązania fluorescencji chlorofilu ze stopniem zahartowania na mróz badanych roślin. Badania zostały przeprowadzone na roślinach Festuca pratensis (Huds.) odm. ‘Skra’, Festuca arundinacea (Schreb.) odm. ‘Kord’, Lolium multiflorum (Lamb.) odm. ‘Tur’ oraz Festulolium braunii (K. Richter) A. Camus odm. ‘Felopa’ i 'Sulino'. Siedmiotygodniowe siewki prehartowano przez 2 tygodnie w temperaturze 14/12°C (dzień/noc) i przy fotoperiodzie 10 godz./14 godz. dzień/noc, a następnie hartowano przez 3 tygodnie w stałej temperaturze 2°C przy fotoperiodzie 8 godz./16 godz. dzień/noc. Pomiary tolerancji na mróz metodą konduktometryczną, wyznaczająca współczynnik LT₅₀ oraz pomiary fluorescencji chlorofilu (potencjalna wydajność fotosystemu II Fv/Fm, fotochemiczne rozpraszanie energii qp, niefotochemiczne rozpraszanie energii NPQ oraz rzeczywista wydajność fotosystemu ϕ PS II) wykonano przed i po prehartowaniu oraz po jednym i trzech tygodniach hartowania. Konduktometryczny test mrozoodporności wykazał, że odmiany ‘Skra’, ‘Felopa’ i ‘Kord’ można uznać jako mrozoodporne, ‘Sulino’ jako średnio mrozoodporną a odmianę ‘Tur’ jako słabo odporną na mróz. Hartowanie w chłodzie generalnie obniżyło wydajność kwantową fotosystemu II - Fv/Fm. Wartość NPQ po tygodniu hartowania obniżyła się u wszystkich odmian. U Festulolium ‘Felopy’ i ‘Sulina’ po trzech tygodniach hartowania wartości qp zmniejszyły się, natomiast u pozostałych badanych odmian wartości tego współczynnika wzrosły. Aktualna wydajność kwantowa ϕ PS II stopniowo spadała w trakcie hartowania u ‘Felopy’ i ‘Sulina’. Odmiana ‘Tur’, która jest trawą wrażliwą na mróz charakteryzowała się wyższymi wartościami ϕ PS II po trzech tygodniach hartowania w porównaniu do wartości tego parametru w czasie prehartowania. Zaobserwowane zmiany wartości qp i NPQ wskazywałyby na uruchamianie cyklu ksantofilowego w warunkach chłodu u obu badanych odmian Festulolium. Na podstawie uzyskanych wyników nie stwierdzono korelacji pomiędzy fluorescencją chlorofilu a stopniem zahartowania na mróz badanych gatunków traw pastewnych.
W pracy przedstawiono przegląd wiedzy dotyczącej jednej z najważniejszych chorób wiechliny łąkowej, jaką jest brunatna plamistość powodowana przez Drechslera poae (Baudys) Shoemaker. Wiechlina łąkowa (Poa pratensis L.) należy do podstawowych gatunków traw gazonowych i pastewnych na całym świecie. Główny akcent położono na opis biologii D. poae, opis choroby powodowanej przez tego patogena oraz na opis jego znaczenia gospodarczego. Omówiono również stanowisko taksonomiczne i występowanie D. poae.