In this brief review I explain the method of quantitatively describing prismatic enamel microstructure in multituberculates, to facilitate its practical use by paleontologists. I argue that histogenesis of gigantoprismatic enamel in many multituberculate taxa must have been quite exceptional in mammals. Future studies of enamel in plesiomorphic “plagiaulacidan” multituberculates are necessary to elucidate the evolutionary phases of enamel micromorphology toward prismatic mammalian enamel generally, and perhaps as a consequence, the origin of the successful (Late Cretaceous–Eocene) multituberculate suborder Cimolodonta and relationships among its subgroups. Such studies should therefore include calculation of numerical prism densities whenever possible.
Celem pracy było wykorzystanie kwasowej biopsji szkliwa do oceny zawartości fluorków i magnezu w powierzchniowych warstwach szkliwa zębów pochodzących z wykopalisk archeologicznych, przy uwzględnieniu ich wieku chronologicznego, wieku osobniczego oraz głębokości trawienia tkanki. Materiał badawczy stanowiły 44 zęby przedtrzonowe i trzonowe pobrane z czaszek pochodzących z dwóch serii szkieletowych z Wrocławia datowane na X-XII w. oraz na XV-XVI w. Grupę kontrolną stanowiło 16 zębów usuniętych ze wskazań periodontologicznych i protetycznych od osób dorosłych w wieku 32-68 lat zamieszkałych na terenie Szczecina. W grupach badanych wyselekcjonowano podgrupy różniące się wiekiem osobniczym: adultus (25-45 lat) i maturus (45-65 lat). Stosując metodę kwasowej biopsji szkliwa uzyskano mikropróbki tkanki trzech powierzchniowych warstw szkliwa z powierzchni policzkowej zębów. Pomiary stężenia fluorków przeprowadzono metodą chromatografii gazowej, natomiast stężenie magnezu mierzono przy użyciu spektrometru absorpcji atomowej. Stężenia fluorków we wszystkich warstwach szkliwa wzrastały wraz z obniżaniem wieku chronologicznego zębów. Podobną tendencję zmian zaobserwowano w przypadku magnezu, ale tylko w dwóch najbardziej powierzchniowych warstwach szkliwa. We wszystkich grupach, zarówno w przypadku fluorków jak i magnezu, stwierdzano spadek stężenia badanych pierwiastków wraz z głębokością trawienia szkliwa. Nie wykazano różnic statystycznie istotnych w stężeniach fluorków i magnezu pomiędzy podgrupami wyselekcjonowanymi na podstawie wieku osobniczego.