River-lake systems comprise chains of lakes connected by rivers and streams that flow into and out of them. The contact zone between a lake and a river can act as a barrier, where inflowing matter is accumulated and transformed. Magnesium and calcium are natural components of surface water, and their concentrations can be shaped by various factors, mostly the geological structure of a catchment area, soil class and type, plant cover, weather conditions (precipitation- evaporation, seasonal variations), land relief, type and intensity of water supply (surface runoffs and groundwater inflows), etc. The aim of this study was to analyze the influence of a river-lake system on magnesium and calcium concentrations in surface water (inflows, lake, outflow) and their accumulation in bottom deposits. The study was performed between March 2011 and May 2014 in a river-lake system comprising Lake Symsar with inflows, lying in the Olsztyn Lakeland region. The study revealed that calcium and magnesium were retained in the water column and the bottom deposits of the lake at 12.75 t Mg year-1 and 1.97 t Ca year-1. On average, 12.7±1.2 g of calcium and 1.77±0.9 g of magnesium accumulated in 1 kg of bottom deposits in Lake Symsar. The river-lake system, which received pollutants from an agricultural catchment, influenced the Ca2+ and Mg2+ concentrations in the water and the bottom deposits of Lake Symsar. The Tolknicka Struga drainage canal, to which incompletely treated municipal wastewater was discharged, also affected Ca2+ and Mg2+ levels, thus indicating the significant influence of anthropogenic factors.
Przedstawiono wyniki badań nad sorpcją wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w osadach dennych pochodzących z Jeziora Zegrzyńskiego. Podano równania izoterm adsorpcji fenantrenu, fluorantenu, pirenu, chryzenu, benzofajpirenu w osadach dennych pochodzących z Jeziora Zegrzyńskiego.
Przedstawiono wyniki oznaczeń rtęci w czterech rdzeniach osadów dennych pobranych w Basenie Gdańskim i Basenie Bornholmskim. Rtęć oznaczono techniką zimnych par bezpłomieniowej absorpcji atomowej po roztworzeniu osadu na gorąco w roztworze stężonego kwasu azotowego.
W pracy przedstawiono wyniki wstępnych badań osadów dennych zdeponowanych w rejonie cofki Zbiornika Czorsztyńskiego. Stwierdzono, że w badanym rejonie zalegają naprzemianlegle warstwy osadów spoistych i piaszczystych z przewagą piaszczystych. Osady denne spoiste sklasyfikowano jako pyły lub pyły piaszczyste w stanie płynnym; ze względu na zawartość części organicznych większą od 2% zaliczają się one do gruntów niskoorganicznych. Osady niespoiste sklasyfikowano jako piaski pylaste lub piaski, mineralne, słabo zagęszczone.
Proces osadzania cząstek stałych w stawach rybnych nie był dotychczas szerzej badany. Większość autorów badała namuły pochodzące ze zbiorników wodnych i jezior oraz z zapór przeciw rumowiskowych. Namuły te jednak różnią się od namułów stawowych w sposób dość znaczny. W pracy przedstawiono wyniki badań cech chemicznych (zwłaszcza zawartość metali ciężkich, co może wskazywać na sposób ich rolniczego wykorzystania), a także procesu osadzania osadów dennych w sześciu wybranych stawach rybnych, o zróżnicowanych cechach fizjograficznych zlewni rzek zasilających te stawy. Wykazano, że proces osadzania we wszystkich badanych sześciu stawach ma podobny przebieg z wyraźnie widocznymi charakterystycznymi fazami osadzania, a zawartość metali ciężkich w osadach nie jest szkodliwa i dlatego osady można wykorzystać rolniczo.
Przedstawiono wyniki oznaczeń stężenia rtęci ogółem w warstwie powierzchniowej osadów dennych pobranych w 52 różnych miejscach w Zatoce Puckiej w latach 1995-1996. Rtęć oznaczono techniką zimnych par bezpłomieniowej absorpcyjnej spektroskopii atomowej po roztworzeniu osadu na gorąco w roztworze stężonego kwasu azotowego. Uzyskane dane wskazują na niski (1,4-23 ng/g masy suchej) stopień zanieczyszczenia rtęcią powierzchniowej warstwy osadów dennych w Zatoce Puckiej. W większym stężeniu oznaczono rtęć w osadach pobieranych w rejonie Риска (31-110 ng/g) i Jamy Kuźnickiej (28-180 ng/g).
Przedstawiono wyniki oznaczeń zawartości rtęci ogółem w warstwie powierzchniowej i rdzeniach osadów pobranych w różnych miejscach w Zatoce Puckiej i Gdańskiej w latach 1987-90.
W pracy przedstawiono charakterystykę geotechniczną osadów dennych Zbiornika Rzeszowskiego. Sklasyfikowano je jako grunty pylaste, kilkufrakcyjne, w stanie płynnym. Zawartość części organicznych w badanych osadach przekraczała 2%, w wyniku czego zaliczają się one do gruntów organicznych. Materiał uśredniony, powstały przez zmieszanie wszystkich próbek, sklasyfikowano jako pył kilkufrakcyjny, słabo przepuszczalny, o dużej powierzchni właściwej, podwyższonej zawartości części organicznych oraz stosunkowo wysokich wartościach parametrów charakteryzujących wytrzymałość na ścinanie. Na podstawie analizy przydatności badanych osadów stwierdzono, że wstępnie można je uznać za przydatne do formowania przesłon uszczelniających w składowiskach odpadów komunalnych.
Przedstawiono wyniki badań właściwości mutagennych wód i osadów dennych obszarów przyujściowych Wisły i Odry oraz jezior Pojezierza Kaszubskiego, znanego regionu rekreacyjnego Polski Północnej. Badania przeprowadzono stosując bakteryjny test Amesa - wobec dwóch szczepów Salmonella typhimurium TA98 i TA100.
Podjęto próbę uchwycenia zależności pomiędzy stopniem bakteriologicznego skażenia środowiska i jakościowym skladem potencjalnie chorobotwórczych grzybów keratynolitycznych w próbkach gleby, osadów dennych i powietrza z dzielnicy Gliwic - Łabędy.
Badania zmian zawartości żelaza w osadzie dennym Zbiornika Rybnickiego w latach 1991-2001 wykazały zmniejszenie zawartości tego metalu w osadzie po 1997 roku.
Zbiorniki retencyjne w różnorodny sposób wpisują się w obieg substancji biogenicznych w systemach rzeczno-zbiornikowych. Niniejsze badania nad wpływem osadów dennych przeprowadzono w 2004 roku dla zbiornika Pokrzywnica (powierzchnia przy max. P.P. 154 ha, pojemność przy max P.P. 4,35 mln m3) w zlewni rzeki Pokrzywnicy na terenie Niziny Wielkopolskiej. Zakres badań obejmował ustalenie składu fizykochemicznego i wartości wskaźników tlenowych wód nad dnem i na powierzchni wody, wykonanie planu batymetrycznego, określenie składu granulometrycznego rumowiska, zawartości składników chemicznych i wskaźnika tlenowego ChZT-Cr w osadach dennych, określenie średnich wielkości wskaźników tlenowych i stężeń składników chemicznych wód dopływających i odpływających oraz kumulacji fosforu i azotu całkowitego w zbiorniku. Stosunkowo duża adsorpcja minerałów ilastych (szczególnie iłu koloidalnego) dopływających do zbiornika Pokrzywnica z rumowiskiem unoszonym (iły pstre, tzw. poznańskie) oraz substancji humusowych (próchnicy koloidalnej) wnoszonych do akwenu (szczególnie w przypadku wystąpienia fali powodziowej) wpływa na zmniejszenie stężeńsubstancji biogenicznych w wodach, zwiększając równocześnie zawartość tychże substancji w osadach dennych (sedymentacja). W wypadku płytkich zbiorników skumulowane substancje biogenne w osadach dennych stanowiąźródło wtórnego zanieczyszczenia wód zbiornika (zasilanie wewnętrzne). W badanym zbiorniku wielkości wskaźników tlenowych i stężeńzwiązków biogennych (rzadziej dotyczy to azotu ogólnego i azotu Kjeldahla) nad jego dnem sąwyższe w porównaniu ze wskaźnikami i stężeniami w wodach przy powierzchni.
Oznaczono zawartość rtęci ogółem w powierzchniowej warstwie (0-10 cm) śródlądowych i przybrzeżnych osadów dennych pobranych w różnych rejonach kraju w latach 1993-1994. Rtęć oznaczono techniką bezpłomieniowej spektrometrii absorpcji ( CV-A AS). Zbadane osady zawierały silnie zróżnicowane stężenia rtęci - od 11 ng/g masy suchej w Jeziorze Żarnowieckim do 1800 ng/g w kanale Martwej Wisły.
W próbkach osadów ściekowych powstających w obiektach kanalizacji deszczowej głównych ulic Krakowa, pobranych w czterech sezonach 2002/03 oceniono zawartość Fe i Mn, oraz skład ziarnowy i mineralny a także zmiany wskaźników fizykochemicznych środowiska wodnego osadów, jak pH, potencjału oksydacyjno-redukcyjnego Eh i przewodności elektrolitycznej właściwej (PEW).
Celem pracy było rozpoznanie wpływu piętrzenia wody na zmiany reżimu przepływu, jakości wody i osadów dennych oraz zbiorowisk roślinnych strefy korytowej. Analizę przeprowadzono na rzekach Łasica i Świder, położonych w obszarach chronionych. Wyniki badań wskazują, że odpowiednia lokalizacja i konstrukcja budowli piętrzących oraz właściwie prowadzona eksploatacja, polegająca na odpowiednim regulowaniu poziomu wody, może być korzystna dla środowiska przyrodniczego. Jest to szczególnie ważne na obszarach prawnie chronionych, na których zwiększenie retencji wodnej jest jednym z podstawowych warunków zachowania cennych siedlisk roślinnych.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.