Pojęcie pomnika przyrody jest powszechnie znane i używane jako synonim obiektu przyrodniczo cennego. Jeżeli drzewo zostało uznane za pomnik przyrody, należy mu się szczególna uwaga ze względu na okazałe rozmiary, wiek, wartość historyczną czy kulturową. Jednak warto się zastanowić, czy tylko drzewo może zostać pomnikiem przyrody. W jaki sposób stosuje się tę najbardziej znaną formę ochrony oraz czy są sytuacje, w których można znieść status pomnika. W artykule przedstawiono definicję pomnika przyrody, jego formy oraz sposób powoływania. Przytoczono także zestaw pomników przyrody Szczecina. Zwrócono uwagę na możliwość prowadzenia prac pielęgnacyjnych wokół pomnika przyrody oraz przybliżono tryb odwoływania tej formy ochrony przyrody, jaką jest pomnik.
Inwentaryzacja przyrodnicza ocenia stan środowiska i jego komponentów. Ma także określić wpływ na środowisko naturalne zamierzeń inwestycyjnych i ustalić stopień zmian na skutek ich realizacji. Jednym z elementów kompleksowej inwentaryzacji przyrodniczej jest przeprowadzenie inwentaryzacji dendrologicznej. Jej celem jest sporządzenie szczegółowego spisu z natury występujących na danym obszarze drzew i krzewów. Inwentaryzacje dendrologiczne pozwalają na określenie zasobów przyrodniczych danego obszaru, są podstawą do wykonania waloryzacji drzewostanu, a tym samym mogą prowadzić do wzmocnienia ochrony cennych enklaw roślinności drzewiastej, szczególnie na obszarach miejskich. Dlatego też dokumentacja inwentaryzacji dendrologicznej staje się podstawą do uzyskania pozwolenia na wycinkę, uzgadniania inwestycji budowlanych czy wytyczania zakresu prac pielęgnacyjnych drzewostanu. Może być także elementem ochrony drzewostanu cennego przyrodniczo przez ukazanie jego walorów. Biorąc pod uwagę funkcję, jaką spełniają inwentaryzacje dendrologiczne, ważne jest, aby ich wykonanie powierzono wykwalifikowanemu specjaliście, który dysponuje wiedzą z zakresu dendroflory i przeprowadzi szczegółową waloryzację drzewostanu w odniesieniu do roli i funkcji, jakie drzewa i krzewy pełnią w krajobrazie.
Tereny zieleni pełnią wiele różnych funkcji w krajobrazie miejskim i na obszarach otwartych pól uprawnych. Zwiększają bioróżnorodność obszaru, są specyficznymi filtrami powietrza i wód, pełnią także funkcje coraz powszechniej wykorzystywanych obszarów rekreacyjnych. Warto zatem zwrócić uwagę na możliwości ich ochrony. Ograniczenia i zakazy w odniesieniu do terenów zieleni mają na celu przede wszystkim zachowanie zasobów przyrody, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Aby wyciąć drzewo lub krzew, należy uzyskać zezwolenie (jeśli prowadzimy działalność gospodarczą) lub musimy taki zamiar zgłosić (obowiązek osoby fizycznej). Odpowiednio chronione są także zadrzewienia i zakrzewienia śródpolne. Drzewa i krzewy możemy także chronić jako siedliska gatunków cennych przyrodniczo, gatunków objętych ochroną. Jest to szczególna forma działań ochronnych - ochrona gatunkowa drzew i krzewów, a także stanowionych przez nie siedlisk dla innych roślin, grzybów i zwierząt chronionych. Lecz przede wszystkim powinniśmy znać zapisy ustawy o ochronie przyrody (2004), która chroni tereny zieleni, pokazuje jak zakładać nowe oraz jak prawidłowo dbać o zasiedlające je gatunki roślin, zwierząt i grzybów.
Punkty selektywnej zbiórki odpadów komunalnych (PSZOK) to miejsca, w których mieszkańcy gminy mogą nieodpłatnie pozostawić wytworzone przez siebie posegregowane odpady komunalne. Selektywna zbiórka odpadów związana jest z koniecznością osiągnięcia przez gminy wymaganych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła oraz ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji. W mieście Szczecin istnieje obecnie 8 PSZOKów, które nazwane zostały Ekoportami (3 w prawobrzeżnej i 5 w lewobrzeżnej części Szczecina). Ich funkcjonowanie wiąże się nie tylko z przyjmowaniem selektywnie zebranych odpadów od mieszkańców, lecz również z prowadzeniem edukacji ekologicznej dla dzieci i młodzieży w zakresie ochrony środowiska i gospodarki odpadami
Śródmiejskie tereny poprzemysłowe stanowią rezerwuar atrakcyjnej przestrzeni miejskiej, która może być ponownie wykorzystana na potrzeby przemysłowe lub zagospodarowana w inny sposób. O dużej dostępności terenów poprzemysłowych w miastach zadecydowała transformacja gospodarcza epoki postindustrialnej, podczas której śródmiejska lokalizacja produkcji okazała się zbyt kosztowna, a posiadane zasoby przestrzenne okazały się niedopasowane do potrzeb skoncentrowanych, zautomatyzowanych i sfragmentaryzowanych nowoczesnych procesów produkcyjnych. Wcześniejszy industrialny model rozwoju podporządkował rozwój przestrzenny miast potrzebom przemysłu, zagarniając duże i atrakcyjnie położone przestrzenie na swoje potrzeby. Odnowa tych terenów jest szansą na ich efektywne wykorzystanie. Barierą w tym procesie jest, między innymi, zanieczyszczenie gleby i ziemi – słabo rozpoznane, bardzo zróżnicowane i kosztowne w likwidacji. Zanieczyszczenie gleby i ziemi na terenach poprzemysłowych jest trwałym zapisem wieloletniej presji przemysłowej znacznie silniejszej i jednocześnie zdecydowanie słabiej rozpoznanej niż stan środowiska ich otoczenia. Zanieczyszczeniu gleby i ziemi terenów byłych zakładów przemysłowych często towarzyszą pozostawiona infrastruktura (lub pozostałości po niej), a także odpady zgromadzone w obiektach przemysłowych i na powierzchni ziemi. Taka specyfika śródmiejskich terenów przemysłowych bardzo ogranicza możliwości ich transformacji. Nowe regulacje prawne, wprowadzające status historycznego zanieczyszczenia gleby i ziemi oraz planu remediacji, stanowią istotny bodziec do intensyfikacji korzystnych procesów przemian śródmiejskich terenów przemysłowych poprzez ich sanację ekologiczną i mogą być skuteczną drogą prowadzącą do zrównoważonego rozwoju miast.
W latach 2016–2017 przeprowadzono badania dendrologiczno-krajobrazowe na wybranym obszarze (14 ha) gminy Wolin – w północno-zachodniej Polsce. Do badań wytypowano pięć alej, o łącznej długości 16 km, zlokalizowanych pomiędzy leśnym korytarzem ekologicznym a Zalewem Szczecińskim. Celem pracy było potwierdzenie pełnienia przez te zadrzewienia funkcji przyrodniczych i ochronnych w rozumieniu definicji obszarów proekologicznych. Przeanalizowano także kompozycyjno-przestrzenne cechy przydroży. Badane aleje tworzyło siedem gatunków drzew na odcinkach 100–1800 m; najliczniejsze były: Maple (Acer platanoides) – 458 szt., Oak (Quercus robur) – 258, Linden (Tilia cordata) – 178. Pod względem walorów przyrodniczych najwyższe oceny osiągnął Common Maple (Acer platanoides) – 24–30 pkt oraz Linden (Tilia cordata) – 23–27 pkt, a wśród alej – kolejno nasadzenie nr II (26 pkt), nr I (22 pkt) oraz nr III i nr V (20 pkt). Brak objawów dewastacji drzew na terenach przydroży oraz obecność 15 turbin wiatrowych wskazuje na wysoką świadomość ekologiczną rolników, a także na zrozumienie potrzeb wykorzystywania energii odnawialnej. Ocenione funkcje ekologiczne alej oraz ich lokalizacja wskazują na ich znaczny wkład w zachowanie bioróżnorodności i funkcji ochronnych. Stan zdrowotny badanych alej określa brak istotnych czynników zagrażających. Pomiary biometryczne drzew w analizowanych alejach wykazały, że zadrzewione przydroża spełniają wymogi obszarów proekologicznych. Pomimo obecności turbin wiatrowych, będących silną dominantą wizualną, wysoko oceniono wartości badanego obszaru, głównie dzięki zróżnicowaniu kompozycyjno-przestrzennemu krajobrazu.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.