Artykuł prezentuje trudności związane z ocenianiem skuteczności wykorzystywanych w polityce rolnej instrumentów fiskalnych. Podejmuje także próbę odpowiedzi na pytanie: czy możliwe jest stworzenie jednolitego metodologicznie programu oceniania skuteczności stosowania tych instrumentów?
The European Union policy is more and more based on the sustainable development strategy which harmonizes the economic, social and ecological aspects of development. The key role of environmental protection in the sustainable development arises from the impact of environmental issues on the economic and civilization development. It is worth to say that the connection between the economic and social development as well as the natural environment was not noticed till 1960’s or 1970’s. The EU ecological policy emphasizes the need of integration of the environmental protection policy and the sectoral polices (including the agricultural policy). The aim of the paper is to recognize the compliance of the instruments of CAP with the environmental issues on which the Sustainable Agriculture and Rural Development is based. The paper presents the most important CAP reforms which emphasize the need to balance the ecological effects of agricultural production. The environmental aspects of CAP were analyzed from the Polish perspective.
W pracy przedstawiono diagnozę statusu prawnego jednostek doradztwa rolniczego w Polsce, tj. Centrum Doradztwa Rolniczego oraz wojewódzkich ośrodków doradztwa rolniczego po prawie czterech latach ich funkcjonowania w nowej formie organizacyjno-prawnej, a także dokonano cząstkowej oceny efektów pracy doradców we wdrażaniu instrumentów WPR. W tym celu zidentyfikowano wszystkie akty prawne obowiązujące dyrektorów jednostek doradztwa rolniczego, zorganizowano panel dyskusyjny z przedstawicielami dyrekcji CDR i ODR z całego kraju oraz dokonano analizy ankiet zawierających dane liczbowe co do rezultatów pracy doradców w zakresie działań objętych I i II filarem WPR. Na podstawie przeprowadzonej analizy pozytywnie oceniono efekty pracy doradczej oraz wyciągnięto krytyczne wnioski co do aktualnego statusu prawnego ODR, czyli umiejscowienia ich w Sejmikach Wojewódzkich oraz zaproponowano kroki naprawcze oraz rozwiązania alternatywne.
Określono zmiany w jakości kapitału ludzkiego badanej grupy rolników oraz zbadano jego związek z wynikami ekonomicznymi gospodarstw rolnych. Mimo pozytywnych zmian w poziomie kapitału ludzkiego respondentów, stwierdzono konieczność dalszego inwestowania w edukację, szkolenia i usługi doradcze dla rolników. Przeprowadzona analiza wydatków finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) poszczególnych państw Wspólnoty Europejskiej udokumentowała, że udział środków przeznaczanych na realizację działań związanych ze wzmacnianiem kapitału ludzkiego w rolnictwie w latach 2007-2013 jest największy w Polsce.
Analizując kierunki zmian w polityce strukturalnej wobec obszarów wiejskich należy stwierdzić, że wsparcie dla rolnictwa zaczyna przybierać coraz bardziej zintegrowaną formę. Oferta instrumentów staje się szersza i bardziej przejrzysta, lepiej dostosowana do obecnych warunków i potrzeb rolnictwa w poszczególnych krajach Unii Europejskiej.