EN
Data from 75 bird species weighing between 6 g and > 16 kg confirmed a supposition that the amount of haemoglobin per unit surface area of erythrocyte was not dependent on body mass. It showed a constancy across the range reflecting adjustment of the total surface area of erythrocytes in relation to blood haemoglobin concentration. This conclusion is based on an inverse correlation between the numbers and sizes of red blood cells.
PL
Zbadano zależności wartości wskaźników czerwonokrwinkowych od masy ciała ptaków. Do analizy tej włączono dane własne, uzyskane we wcześniejszych badaniach (Kostelecka-Myrcha et al. 1993) i dostępne dane literaturowe. Ogółem zebrano informacje dla 75 gatunków ptaków, o masie ciała od 6 g do ponad 16 kg. Poszczególne zależności scharakteryzowano za pomocą współczynników korelacji i regresji krzywoliniowych. Stwierdzono, że koncentracja hemoglobiny (Hb, Fig. 1) i liczba erytrocytów w 1 mm³ krwi (Fig. 2) zmniejszają się statystycznie istotnie ze wzrostem masy ciała ptaków, podczas gdy wielkość tych krwinek wzrasta (Fig. 3). Bardzo intensywne zmniejszanie się liczby erytrocytów w jednostce objętości krwi powoduje statystycznie istotne zmniejszanie się wartości hematokrytu (Fig. 4) i sumarycznej powierzchni erytrocytów (TSAE, Fig. 5). Zmiany wielkości tej powierzchni przebiegają wprost proporcjonalnie do zmian koncentracji Hb i dlatego stosunek Hb/TSAE nie zależy od masy ciała ptaków (Fig. 6). Jego średnia wartość wynosi 0.52 ± 0.09 pg μm⁻². Nie różni się ona statystycznie istotnie od wcześniej otrzymanej średniej dla 564 osobników różnych gatunków ptaków, przebadanych w zależności od wieku piskląt, sezonu roku i masy ciała, w wąskim zakresie jej zmienności — od 6 g do 167 g (Kostelecka-Myrcha 1997). Przedstawiona analiza potwierdza więc przypuszczenie z 1997 roku (ibidem), że ilość hemoglobiny przypadająca na jednostkę powierzchni erytrocytów (Hb/TSAE) jest u ptaków stała, i że stałość ta jest wynikiem dostosowywania się wielkości TSAE do koncentracji Hb. U podstaw tego ważnego mechanizmu, zapewniającego zawsze pełne wysycenie hemoglobiny tlenem, leży ujemna korelacja między liczbą a wielkością erytrocytów.