PL
Postępujący rozwój miast oraz nieustanne zwiększanie liczby lamp oświetlających ulice powoduje, że sztuczne oświetlenie staje się nie tylko uciążliwym sąsiadem dla obserwatoriów astronomicznych, lecz także zagrożeniem dla środowiska przyrodniczego. Nadmiar światła sztucznego przekształca dobowy rytm funkcjonowania licznych gatunków zwierząt, wywołuje zmiany hormonalne, morfologiczne i behawioralne u wielu grup zwierząt bezkręgowych i kręgowych, także człowieka. Również rośliny nie pozostają obojętne na wpływ nadmiaru światła, ponieważ są organizmami najbardziej wrażliwymi na zmiany jego natężenia i czasu utrzymywania się. W wyniku zaistnienia problemów ekologicznych związanych z „zanieczyszczeniem światłem” zrodziła się potrzeba ilościowej oceny tej swoistej anomalii. Celem prezentowanej publikacji jest przedstawienie aktualnego stanu badań i wiedzy dotyczących zmian w zachowaniu wybranych grup organizmów pod wpływem nadmiernego oświetlenia.
EN
The progressing growth of cities and increasing number of streetlamps has made artificial lightning not only an annoying neighbor to astronomical observatories but also a factor impacting the environment. It modifies the circadian rhythm of many animal species, and it causes hormonal, morphological and behavioral changes in many invertebrate and vertebrate animals, including humans. Plants do not remain indifferent to excess light either as they are the organisms most sensitive to changes in light intensity and length of exposition. The ecological problems connected with light pollution necessitate quantitative evaluation of this peculiar anomaly. The aim of this publication is to show the current research and state of knowledge concerning behavioral changes in selected groups of organisms exposed to excessive lighting.