PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2005 | 1 |
Tytuł artykułu

Społeczne i kulturowe konteksty rozwoju rolnictwa słowackiego w XX wieku

Autorzy
Treść / Zawartość
Warianty tytułu
EN
The social and cultural context of development of Slovak agriculture in 20th century
Języki publikacji
PL
Abstrakty
PL
Etnografia agrarna zajmowała się dotychczas badaniem przede wszystkim przyrodniczych, historycznych, regionalno-etnicznych, społeczno-ekonomicznych oraz technologicznych aspektów rozwoju rolnictwa w Słowacji. Bezpośrednie polityczne uwarunkowania tych procesów często ze zrozumiałych powodów traktowała marginalnie. Wraz z rozwojem cywilizacyjnym rośnie jednak wpływ decyzji politycznych na rozwój rolnictwa oraz na ludzi związanych z produkcją rolniczą. Państwo (jego polityczne i rządzące elity) wykazuje tendencję do łączenia przestrzeni społecznej i regulowania jej funkcji. Tendencja ta osiągnęła swoją najwyższą formę w drugiej połowie XX wieku podczas kolektywizacji i dekolektywizacji rolnictwa. Pierwsza połowa XX wieku oznaczała dla słowackiej wsi ciągłość kulturową. Podstawową przestrzeń społeczną tworzyła patriarchalna rodzina chłopska oraz wiejska wspólnota. Strategie życiowe pojedynczych osób oraz ich rodzin, świat wartości, jak też poziom kultury agrarnej powstawały na bazie wzorców kulturowych z okresu poprzedzającego industrializację. Druga połowa XX wieku przyniosła dla słowackiej wsi dwie przerwy w ciągłości rozwoju: pierwszą była kolektywizacja w latach 50., drugą dekolektywizacja w latach 90. Ponieważ obydwa procesy były sterowane politycznie, odbiły się na jakości życia wsi słowackiej oraz strategiach życiowych ludzi związanych z produkcją rolniczą. Autor opracowania stara się uchwycić społeczne i kulturowe konteksty tych procesów i zarysować prognozę rozwoju słowackiego kompleksu agrarnego.
EN
So far ethnography has followed mainly natural, historical, regional, ethnic, economic, social and technological aspects of the development of agriculture in Slovakia. Researchers’ interest in the immediate political causes of this process has remained marginal, often for obvious reasons. However, the influence of the political decisions on the development of agriculture and therefore on people engaging in primary agricultural production becomes more intensive with the development of civilisation. The state (its power and political elite) tends to unify social space and to control the functioning of its areas. This tendency culminated in Slovakia during the second half of 20th century in time of collectivization and decollectivization of agriculture. The culture of Slovak villages during the first half of 20th century had been contiguous. The basic social space consisted of patriarchal peasant family and of the village community. Life strategy of individuals and peasant families, their values and the level of agriculture had been developing on the basis of cultural patterns of preindustrial society. During the second half of 20th century there were two considerable discontinuities: first, collectivization of agriculture in 50s, and second, decollectivization in 90s. Both were politically controlled processes, and therefore their effect had been essential for the way of life and life strategies of people engaging in agricultural production. The author tries to understand these processes and their social and cultural context and to delineate possible development of agriculture as well as of people engaging in it.
Wydawca
-
Rocznik
Numer
1
Opis fizyczny
s.121-133,bibliogr.
Twórcy
  • Instytut Etnologii, Słowacka Akademia Nauk, Klemensova 19, 813 64 Bratysława, Słowacja
Bibliografia
  • Bourdieu P. Teorie jednání. Karolinum, Praha 1998.
  • Buchta S. Súčasné premeny slovenského vidieka. [in:] Zborník Slovenskej akadémie pôdohospodárskych vied „Neprodukčné funkcie poľnohospodárstva a ich miesto v agrárnej politike. Nitra 1995, s. 34–41.
  • Buchta S. Transformačné peripetie slovenského poľnohospodárstva a zmeny vidieckej society. [in:] Slovenský národopis, 44, 1996, s. 345–350.
  • Danglová O. Dekolektivizácia a stratégia prežitia v postsocialistických poľnohospodárskych družstvách [in:] Slovenský národopis, 52, 2004, s. 122–139.
  • Holec R. Poľnohospodárstvo na Slovensku v poslednej tretine 19. storočia. VEDA, Vydavateľstvo SAV, Bratislava, 1991.
  • Keller J. Abeceda prosperity. Nakladatelství DOPLNĚK, Brno 2003.
  • Kubín Ľ. Rola politických elít pri zmene režimu na Slovensku. VEDA, vydavateľstvo SAV, Bratislava 2002.
  • Kužel S. Strategie přežití na východoslovenské vesnici v období transformace. Tradice či akulturace? [in:] Ethnologia Europae Centralis, 5, 2001, s. 57–64.
  • Lipták L. Storočie dlhšie ako sto rokov. Kaligram, Bratislava 1999.
  • Mikloš I. Privatizácia. [in:] Slovensko 1995. Súhrnná správa o stave spoločnosti. Eds.M. Bútora a P. Hunčík. Nadácia Sándora Máraiho, Bratislava 1996.
  • Pisca, L. Zmeny spôsobu života vidieckej populácie [in:] Sociológia, 16, 1984, s. 176–192.
  • Pranda A. Formovanie nového systému hodnotových orientácií na súčasnej slovenskej dedine. In: Slovenský národopis, 26, 1978, s. 235–253.
  • Pranda A. Zmeny myslenia a postojov človeka na súčasnej slovenskej dedine. In: Národopisné informácie, 1981, č. 3, s. 39–48.
  • Sedlák J. 2002: Poľnohospodárstvo po dvanástich rokoch zmien. [in:] Pravda, 6. apríla 2002, s. 8.
  • Sedlák J. Strach z konkurencie majú i západní farmári. [in:] Pravda, 12. marca, 2003, s.11.
  • Sedlák J. Únia predpisuje roľníkom rôzne lieky [in:] Pravda, 19. februára, 2004a, s. 13.
  • Sedlák J. Mäso je drahé, ale vykupuje sa lacno [in:] Pravda, 25. februára, 2004b s. 19.
  • Slavkovský P. Die Migration zur landwirtschaftlichen Saisonarbeit und ihre Bedeutung fűr Entwicklung der Volkskultur in der Slowakei [in:] Ethnologia Slavica, 15, 1983, s. 19–37.
  • Slavkovský P. 1985: Socialistická kolektivizácia poľnohospodárstva a jej obraz v spôsobe života slovenskej dediny [in:] Slovenský národopis, 33, 1985, s. 323–336.
  • Slavkovský P. 1986: Socialistické združstevňovanie poľnohospodárstva a jeho vplyv na formovanie vidieckej rodiny [in:] Slovenský národopis, 34, 1986, s. 543–552.
  • Slavkovský P. 1993 : Agrárna kultúra a životné prostredie [in:] Slovenský národopis, 41,1993, s. 423–447.
  • Slavkovský P. Agrárna kultúra Slovenska. Premeny v čase. VEDA, vydavateľstvo SAV, Bratislava 2002a.
  • Slavkovský P. Spoločensko-politické zmeny na Slovensku po roku 1989 a ich dopad na ľudí v družstevnej poľnohospodárskej prvovýrobe [in:] Tradícia a spoločenskopolitické zmeny na Slovensku po 2. svetovej vojne. STIMUL, Bratislava, 2002b, s. 77–88.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.dl-catalog-d39815c2-efc1-4685-a3f6-fda74858003b
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.