EN
The objective of this study was to investigate the effect of particle size of sunflower head residues and extraction conditions on yield and chemical quality of sunflower pectin. Pectin was extracted with sodium hexametaphosphate (SHMP) and nitric acid solution. The highest yield was obtained for 60 mesh particle size, however larger sizes (about 2 mm) can be used in industry for reason to facilitate the filtration process. The factors of pH and time of SHMP extraction affected the yield of pectin however strong statistical interacions among all of the three factors (pH, temperature and time) existed only for the firmness of jellies prepared at pH 2.4. Each of the factors of acid extraction of sunflower pectin (pH, temperature, time) had a strong effect on the yield, molecular mass and firmness of gels. There were no differences in moisture, ash and galacturonic acid content between SHMP- and acid-soluble pectin. The acid-soluble pectin had a higher degree of methylation (43.7%) than SHMP-soluble pectin (35.3%). The acid soluble-pectin, despite its higher yield (15.3%), compared to that of SHMP-soluble pectin (9%), had relatively poor gelling quality.
PL
Celem pracy było zbadanie wpływu wielkości cząstek kwiatostanów słonecznika oraz parametrów ekstrakcji na wydajność i jakość pektyny słonecznikowej. Pektyny ekstrahowano przy użyciu roztworów hexametafosforanu sodu (SHMP) i kwasu azotowego. Najwyższą wydajność pektyn osiągnięto dla cząstek o wielkości 60 mesh, jednakże w warunkach przemysłowych w celu usprawnienia procesów filtracji możliwe jest stosowanie materiału o większych rozmiarach cząstek (ok. 2 mm) (Tab. 1). Zarówno pH jak i czas ekstrakcji przy użyciu SHMP wpływały na wydajność pektyn, jednakże silna, statystycznie istotna interakcja wszystkich trzech parametrów ekstrakcji (pH, temperatury i czasu) miała miejsce jedynie w odniesieniu do twardości żeli o pH 2.4 (Tab. 2). Każdy z parametrów ekstrakcji kwasowej (pH, temperatura i czas) miał wpływ na wydajność, masę molową i twardość żeli (Tab. З i 4). Nie stwierdzono różnic w zawartości wody, popiołu i kwasu galakturonowego między pektynami wydobywanymi przy użyciu roztworów SHMP i kwasu azotowego. Pektyny rozpuszczalne w kwasie posiadały wyższy stopień metylacji (43.7% ) w porównaniu z pektynami rozpuszczalnymi w SHMP (35.3%). Pektyny wydobywane metodą kwasową pomimo większej wydajności (15.3%) w porównaniu z pektynami SHMP (9%) odznaczały się słabymi właściwościami żelotwórczymi (Tab. 5). Biorąc pod uwagę powyższe dane wydaje się, że lepszą metodą wydobywania pektyn z kwiatostanów słonecznika jest ekstrakcja przy użyciu roztworów SHMP