Proba zastosowania metod teledekcji do identyfikacji i monitoringu srodlesnych zbiorowisk torfowiskowych

• Autorzy: Namura-Ochalska A

Warianty tytułu

EN

The trial application of remote sensing methods for identification and monitoring of mid-forest peatland communities

• Języki publikacji: PL

Abstrakty

PL

Zarówno jeziora oligotroficzne, jak i mszary torfowiskowe należą do rzadkich i silnie zagrożonych biocenoz, objętych ochroną Natura 2000. Podjęto próbę zastosowania zdjęć lotniczych dla wyróżnienia i identyfikacji zbiorowisk bagiennych, oszacowania ich wielkości i kształtu biochory, oraz kartograficznego przedstawienia struktury przestrzennej fitocenoz. W opracowaniu wykorzystano tradycyjne zdjęcia lotnicze o naturalnych barwach, wykonane przez dr M. Ostrowskiego. Na podstawie fotointerpretacji – wydzieleń charakteryzujących się jednolitą barwą, fototonem, strukturą lub teksturą wyróżniono m.in: bezkępkowe torfowiska przejściowe, mszary wysokotorfowiskowe, torfowiska leśne, zbiorowiska zaroślowe, wkraczające gatunki drzew i krzewów. Korelacje między wydzieleniem na zdjęciu i w terenie opracowano w postaci kluczy fotointerpretacyjnych; cechom na zdjęciu przypisano typ zbiorowiska z opisem jego charakterystycznych właściwości. Częstym ograniczeniem metod teledetekcji w wyróżnianiu i identyfikacji fitocenoz jest częsta możliwość wyróżniania na zdjęciach jedynie gatunków dominujących. Zdjęcia lotnicze dostarczają również cennych informacji dotyczących jezior, takich jak ich wielkości, kształt misy jeziornej, obraz linii brzegowej, charakter zlewni.

EN

Both oligo-humotrophic lakes and sphagnum peat bog belong to rare and extremely threatened biocoenoses, protected by Natura 2000. An attempt was made to use aerial photos for distinguishing and identification of bog communities, estimation of their size and the biochore shape as well as cartographic presentation of spatial structure of phytocoenoses. In the work traditional aerial photos in natural colours made by dr M. Ostrowski were used. On the basis of photointerpretation selections characterized by a homogeneous colour, a phototone, structure or texture were distinguished such as: transitional peatlands without hummocks, raised peatlands (sphagnum peat bog), forest peatlands, shrub communities, encroaching species of trees and shrubs. The correlations found between a selection on a photo and in the field should be elaborated in a form of photointerpretation keys; features on a photo should be related to a community type with a description of its characteristic traits. The possibility of using remote sensing methods for distinguishing and identification of phytocoenoses is limited because often only dominant species can be distinguished on photos. Aerial photos give also valuable pieces of information on lakes such as: the size and the shape of a lake basin, the picture of a bankline, the nature of a catchment area.

Słowa kluczowe

PL

teledetekcja; zdjecia lotnicze; fotointerpretacja; wykorzystanie; torfowiska; jeziora oligotroficzne; torfowiska przejsciowe; identyfikacja; monitoring

• Wydawca: -
• Czasopismo: Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej
• Rocznik: 2009
• Tom: 11
• Numer: 2[21]
• Opis fizyczny: s.179-191,fot.,rys.,tab.,bibliogr.

Twórcy

autor

Namura-Ochalska A

• Uniwersytet Warszawski, Warszawa

Bibliografia

• Będkowski K. 2000. Pomiar fotolotniczych powierzchni próbnych w miejscach odwzorowania stałych powierzchni próbnych. W: S. Miścicki (red.), Kombinowana inwentaryzacja lasów nizinnych z wykorzystaniem zdjęć lotniczych i stałych –kontrolnych powierzchni próbnych.Wyd. Fundacji rozwoju SGGW, Warszawa. 47-60.
• Będkowski K., Mozgawa J. 1994. Zmienność odwzorowania lasów na lotniczych obrazach wideo. Fotointerpretacja w Geografii – problemy telegeoinformacji, t. 24.
• Białousz S., Mirosz K., Simla M. 1978. Wpływ wilgotności gleby na zróżnicowanie tonu zdjęcia lotniczego, Fotointerpretacja w Geografii, t. 13.
• Ciołkosz A. 1975. Zastosowanie długofalowego promieniowania podczerwonego w badaniach termalnego zanieczyszczenia rzek. Prace IGiK. 2: 22-34.
• Ciołkosz A., Miszalski J., Olędzki J. R. 1999. Interpretacja zdjęć lotniczych. PWN. Warszawa. ss. 476.
• Czuba M. 2000. Metody i techniki wykonywania okresowych inwentaryzacji stanu lasu oraz jego monitorowania w systemie informacji przestrzennej w lasach. W: Postępy techniki w leśnictwie: 73: 7-19.
• Dietz H., Steinlein T. 1996. Determination of plant species cover by means of image analysis. J. Veg. Sci. 7: 131-136.
• Everson T.M., Clarke G.P.Y., Everson C.S. 1990. Precision in monitoring plant species composition in montane grasslands. Vegetatio 88: 135-141.
• Faliński J. B. 1990. Kartografia geobotaniczna. Cz. 2: Kartografia fitosocjologiczna. Państ. Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych im. E. Romera, Warszawa-Wrocław. ss. 283.
• Grużewska E. 1980. Cechy fotointerpretacyjne wybranych właściwości gleb na przykładzie zlewni Bielanki w Beskidzie Niskim. W: E. Gil., E. Gromek., E., K. Woźniak. Ocena możliwości i przydatności zdjęć lotniczych panchromatycznych podczerwonych spektrostrefowych oraz obrazów termalnych w badaniach wybranych komponentów środowiska geograficznego okolic Szymborku k/Gorlic. Biblioteka Wydz. Geografii U.W. Warszawa.
• Herbichowa M. 2004. Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea nigrae). – W: Herbich (red.), Wody słodkie i torfowiska. Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. Ministerstwo Środowiska, Warszawa. T. 2, ss. 147-157.
• Herbichowa M. i Potocka J. 2004. Torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą. –W: Herbich (red.), Wody słodkie i torfowiska. Poradniki ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 – podręcznik metodyczny. 2, ss.115-139. Ministerstwo Środowiska, Warszawa.
• Hutorowicz A. 2004. Naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne. W Herbich J. (red.), Wody słodkie i torfowiska. Poradnik ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000 - podręcznik metodyczny. Ministerstwo Środowiska, Warszawa. T. 2., ss. 72-78.
• Ilnicki P. 2002. Torfowiska i torf. Wyd. A. R. w Poznaniu. ss. 606.
• Iracka M. 1975. Metoda określania uszkodzeń drzewostanów sosnowych na podstawie spektrostrefowych zdjęć lotniczych. Informator IGiK. 2.
• Mizgalski A. 1983. Przydatność lotniczych obrazów wielospektralnych do badania zróżnicowania lasów na przykładzie Wielkopolskiego Parku Narodowego. Fotointerpretacja w Geografii, t. 16.
• Namura-Ochalska A. 2005. Contribution to the characteristic of Cladium mariscus (L.) Pohl population in the initial zone of floating mat on an oligo-humotrophic lake in north-eastern Poland. Acta Soc. Bot. Pol. 74, 2: 167-173.
• Namura-Ochalska A. 2007. Zmiany różnorodności biologicznej w kolejnych strefach zarastania śródleśnych jezior oligo-humotroficznych w północno-wschodniej Polsce. W: Anderwald D. (red.) Siedliska i gatunki wskaźnikowe w lasach. Stud. i Mat. CEPL, Rogów 2/3 (16): 550-570.
• Namura-Ochalska A. 2008. Śródleśne jeziora oligo-humotroficzne jako naturalne zbiorniki retencyjne. W: Anderwald D. (red.) Woda dla lasu, las dla wody. Stud. i Mat. CEPL, Rogów 2 (18): 125-139.
• Tobolski K. 2000. Przewodnik do oznaczania torfów i osadów jeziornych. PWN. Warszawa. ss. 508.
• Ostrowski M. 1996. Informacja obrazowa strategią ewolucji? 1996. Samper, Warszawa.
• Ostrowski M. 2001. Polskie parki narodowe i krajobrazowe. Lotnicze i satelitarne rozpoznawanie i analiza funkcjonowania struktur przyrodniczych na przykładzie obszarów Polski północnowschodniej i Pomorza. http:// www.samper.pl/parki_narodowe/
• Ostrowski M., Symonides E. 1994. Słowiński Park Narodowy. Sci&Art. Dep. Ochr. Środowiska, Warszawa. ss. 127.
• Piekarski E. 1994. Zmiany środowiska przyrodniczego Kampinoskiego Parku Narodowego, Fotointerpretacja w Geografii – problemy telegeoinformacji, t. 24.
• Wężyk P. 1998. Techniki fotogrametrii cyfrowej, GIS oraz GPS w badaniach nad przestrzenną depozycją pyłów wybranych metali ciężkich na obszarze Lasu Wolskiego w Krakowie. Archiwum Fotogrametrii Kartografii i Teledetekcji, 20: 1-10.