Partycypacja spoleczna w planowaniu przestrzennym w Polsce

• Autorzy: Sieminski W
• Języki publikacji: PL

Abstrakty

PL

Artykuł przedstawia bieżącą sytuację w odniesieniu do zaangażowania społecznego w procesy planowania przestrzennego w Polsce. Następnie porównuje to z trendami w krajach zachodnich z jednej strony i z sytuacją w Polsce po roku 1994 z drugiej. Ustawowy zakres społecznego zaangażowania w planowanie przestrzenne jest regulowany ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym z 7 lipca 1994 r. Ustawa wytycza szeroką ścieżkę w zaangażowanie obywateli w planowanie na poziomie gminy, chociaż pewne formy wyraźnie powodują opóźnienie procesu zatwierdzenia planów miejscowych. Proces zatwierdzenia tych planów powinien być przyspieszony bardziej negocjacyjnym stanowiskiem rozwiązywania konfliktów, które mogą powstawać w trakcie przygotowania projektów planów miejscowych. Porównując ze starą ustawą planowania przestrzennego, obecna ustawa bardziej efektywnie realizuje demokratyczny paradygmat równości wobec prawa. Równocześnie jednak ogranicza zakres zobowiązań popularyzacji treści planów i zakres społecznej kontroli przestrzennego zagospodarowania obszaru gminy. Nowy długoterminowy i lokalny dokument planistyczny wprowadzony ustawą z 1994 r. i nazwany „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy" jest wewnętrznym dokumentem władz gminy i może być w świetle ustawy wyłącznie ekspertyzowym studium, opracowanym bez jakiegokolwiek włączenia części lokalnej Wspólnoty. To jest często krytykowane. Reforma publicznej administracji, która miała miejsce w początkach 1999 r. wprowadziła powiat i regionalny samorząd w Polsce, stworzyła nowe wyzwania odnośnie zakresu kompetencji, inicjatyw i społecznej kontroli. Planowanie przestrzenne na poziomie ponadlokalnym było prawie całkowicie rządowe z minimalnymi kompentencjami opiniotwórczymi. Ustawy parlamentarne wprowadzające reformy administracji publicznej inicjują niezbędne formy partycypacji społecznej. Niemniej jednak dla większej efektywności planowania przestrzennego, zakres i metody włączenia społecznego muszą być szersze. W niektórych sprawach powstaje potrzeba zastosowania nieustawowych metod partycypacji, które analizując doświadczenia różnych krajów są znane socjologii partycypacji. Artykuł w ogólnej części rysuje interesujące uwagi socjologiczne społecznej partycypacji w planowaniu przestrzennym. Odnosi on również włączenie społeczeństwa w tę sferę do modelu społeczeństwa demokratycznego i jego rozwiniętego etapu, zwanego społeczeństwem obywatelskim (demokracja uczestnicząca), przewidując ewolucję form włączenia obywateli w procesy planowania przestrzennego.

EN

The paper discusses the current situation with regard :o social involvement in spatial planning processes in Po- land. Further compares it with trends in the western coun- tries on the one hand and the situation in Poland after 1994 on the another. The statutory scope of social involvement in spatial planning is regulated by the Act of Physical Develop- ment from 7 of July 1994. The Act draws quite a broad path for citizens' involvement in planning at the local (gmina) level, although some forms of participation defmitely tend to slow down the process of approving local deve- lopment plans. The process of approving local plans wo- uld be speed up by more negotiation-oriented attitude to solve conflicts that may arise in the course of preparing draft local plans. As compared with the previous physical development act, the present Act more effectively embodies the demo- cratic paradigm of the equal status before the law. At the same time, however, it restricts the scope of obligation to popularise the content of the plans and the rangę of social control on spatial management of the community area. The new, long-term and local level planning document introduced under the Act of 1994, called "The study of pre-conditions and directions of spatial management of community (gmina) is an internal act of community's au- thority and can in the light of the Act, be the study of sojely expertise produced without any involvement on the part of local community. This is very often criticised. The reform of public administration which took place in early 1999 and introduced poviat (land district) and regional self-government in Poland, poses new and challenging tasks with regard to the rangę of competencies, initiatives and social supervision.The spatial planning of over-local level was almost entirely governmental with minimum opinion-giving competences. Parliamentary acts introducing the reform of public administration initiate some necessary forms of social participation. Nevertheless, in order to make spatial planning effective, the rangę and methods of social involvement must be broader. At some point a need will arise to make use of nonstatutory methods of participation which the sociology of participation, analysing the experiences of various countries is familiar with. The paper in its general part outlines the interesting sociological remarks of social participation in spatial planning. It also relates social involvement in this sphere to a model of democratic society and its developed stage called the civic society (participatory democracy), anticipating the evolution of citizens' involvement forms in spatial planning process.

Słowa kluczowe

PL

planowanie przestrzenne; partycypacja spoleczna

• Wydawca: -
• Czasopismo: Człowiek i Środowisko
• Rocznik: 1999
• Tom: 23
• Numer: 1
• Opis fizyczny: s.79-92,bibliogr.

Twórcy

autor

Sieminski W

• Instytut Gospodarki Przstrzennej i Komunalnej, 02-078 Warszawa, ul.Krzywickiego 9

Bibliografia

• A. Dołhun 1998 Problemy związane ze sporządzaniem i uchwalaniem studium gminnego oraz planów miejscowych. Zakład Planowania Przestrzennego TUP, Pracownia w Katowicach
• Dyskusja na temat udziału społeczeństwa w procesie planowania przestrzennego. 1981 „Człowiek i Środowisko", z. 2
• T. Kachniarz, Z. Niewiadomski 1995 Nowe podstawy prawne zagospodarowania przestrzennego. IGPiK, Warszawa
• W. Siemiński 1994 Partycypacja społeczna w zarządzaniu gminą; Samorząd Terytorialny nr 4/ 1994, Wyd. Municipium S.A., Warszawa
• W. Siemiński 1996 Partycypacja społeczna w rozwoju przedsiębiorczości (w zbiorze „Przedsiębiorczość w gminach - stymulowanie inwestycji"). Zachodnie Centrum Organizacji, Warszawa-Zielona Góra-Poznań
• W. Siemiński 1997 Relacje organów i urzędu gminy z lokalnymi środowiskami opiniotwórczymi w ujęciu marketingowym. „Człowiek i Środowisko", z. 2
• W. Siemiński, T. Topczewska 1998 Partycypacja społeczna w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy; program Phare, TUP, Warszawa (maszynopis)
• T. Topczewska, Z. Frankowski, Z. Rezmer, W. Siemiński 1998 Próba oceny funkcjonowania ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w planowaniu miejscowym. (W:) Planowanie przestrzenne skutecznym instrumentem rozwoju kraju. Arsenał IX, UMiRM, Wrocław
• J. Wiench 1980 Zagadnienia udziału ludności w procesie sporządzania i realizacji planów zagospodarowania przestrzennego. Doświadczenia wysoko rozwiniętych krajów zachodnich. Biuletyn Informacyjny IG i PZ PAN, z. 32, Warszawa
• J. Wiench 1991 Możliwości współudziału społeczeństwa w procesie planowania przestrzennego; „Człowiek i Środowisko", z. 2
• J. Wiench 1991 Metody i techniki konsultacji społecznych w planowaniu przestrzennym (maszynopis). IGPiK, Warszawa