PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2012 | 63 | 2 |
Tytuł artykułu

Kofeina - powszechny składnik diety i jej wpływ na zdrowie

Autorzy
Treść / Zawartość
Warianty tytułu
EN
Caffeine – common ingredient in a diet and its influence on human health
Języki publikacji
PL
Abstrakty
PL
Kofeina jest składnikiem żywności regularnie spożywanym przez większość populacji. Jej głównym źródłem w diecie jest kawa, herbata i napoje typu cola. W ostatnim okresie nastąpił znaczny rozwój rynku produktów z kofeiną, zwłaszcza z grupy napojów energetyzujących i suplementów diety. Substancja ta od lat budzi wiele dyskusji, czy ma pozytywny, czy negatywny wpływ na zdrowie, a grupą szczególnych obaw są dzieci. Działanie kofeiny w organizmie polega przede wszystkim na pobudzeniu ośrodkowego układu nerwowego, dlatego jest ona uważana za najczęściej spożywaną substancję psychoaktywną. Działanie fizjologiczne kofeiny i brak właściwości odżywczych powoduje duże zainteresowanie jej wpływem na zdrowie, zwłaszcza w odniesieniu do ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Wyniki badań naukowych nie dają jednoznacznej odpowiedzi, wskazując na wiele czynników endogennych i środowiskowych wpływających na metabolizm kofeiny i indywidualne reakcje organizmu. Niemniej w świetle aktualnego stanu wiedzy umiarkowane spożycie kofeiny (do 400 mg dziennie) przez zdrowe osoby dorosłe nie jest związane z ujemnymi skutkami zdrowotnymi. Należy jednak brać pod uwagę także inne, współistniejące zachowania zdrowotne stylu życia. Nadmierne spożycie kofeiny może wywoływać niekorzystne efekty, takie jak zbytnią pobudliwość, bezsenność, ból głowy, problemy żołądkowe. Według Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Zaburzeń Stanu Zdrowia WHO objawy wywołane spożyciem dużych ilości kofeiny zakwalifikowane są do działu zaburzeń umysłowych i zaburzeń zachowania, powodowanych przez substancje stymulujące. W organizmie kobiet ciężarnych metabolizm kofeiny jest znacznie wydłużony, a kofeina i jej metabolity swobodnie przechodzą przez łożysko do płodu. Z tego powodu kobietom w okresie ciąży zaleca się ograniczenie spożycia kofeiny. Kontrola ilości kofeiny zalecana jest także w diecie dzieci i młodzieży, przede wszystkim z uwagi na jej oddziaływanie na ośrodkowy układ nerwowy, znajdujący się w okresie intensywnego wzrostu i dojrzewania, gospodarkę wapniową w organizmie i czas snu. Średnie spożycie kofeiny w krajach europejskich kształtuje się w granicach 280–490 mg dziennie. Największe jest w krajach skandynawskich, co wynika z dużej konsumpcji kawy. Dane dotyczące spożycia kofeiny w Polsce są nieliczne. W latach 90-tych poprzedniego stulecia oszacowano, że statystyczny Polak spożywa 141 mg kofeiny dziennie. Obecnie w grupie kobiet z regionu warszawskiego stwierdzono średnie spożycie na poziomie 251 mg, a 15% badanych kobiet spożywało ponad 400 mg kofeiny w ciągu dnia. Osoby palące tytoń spożywają więcej kofeiny niż niepalące, podobnie jak osoby cierpiące na zaburzenia psychiczne. W odniesieniu do wielkości spożycia kofeiny należy pamiętać, że jej zawartość w naparach kawy i herbaty w dużym stopniu uzależniona jest od metody parzenia, a zawartość kofeiny w napojach energetyzujących może być znacznie zróżnicowana, co należy brać pod uwagę w dziennej puli kofeiny w diecie.
EN
Caffeine is widely consumed by people of all ages. In the last period a market of caffeine-containing products, particularly energy drinks and food supplements increased. Caffeine for years is under discussion, whether has positive whether adverse impact on health. Children are a group of special anxieties. Caffeine is a stimulant of central nervous system and therefore is probably the most commonly used psychoactive substance in the world. The physiological effect of caffeine and the lack of nutrition value causes a great interest its impact on health, especially with reference to the risk of cardiovascular diseases. Results of scientific research are not clear. The influence of caffeine on the human body is conditioned with the individual metabolism of caffeine which also depends on many endogenic and environmental factors. According to the current knowledge moderate caffeine intake by healthy adults at a dose level of 400 mg a day is not associated with adverse effects, but it also depends on other health determinants of a lifestyle. Excessive caffeine consumption can cause negative health consequences such as psychomotor agitation, insomnia, headache, gastrointestinal complaints. Adverse effect of caffeine intoxication is classified in World Health Organization´s International Classification of Diseases (ICD-10). Metabolism of caffeine by pregnant woman is slowed down. Caffeine and its metabolites pass freely across the placenta into a fetus. For this reason pregnant women should limit caffeine intake. Children and adolescents should also limit daily caffeine consumption. It results from the influence of caffeine on the central nervous system in the period of rapid growth and the final stage of brain development, calcium balance and sleep duration. Average daily caffeine consumption in European countries ranging from 280 – 490 mg. The highest caffeine intake is in Scandinavian countries what results from the great consumption of the coffee. As far as caffeine consumption by Polish population is concerned there is very few data in this subject so far. In the nineties of the previous century it was 141 mg per day, whereas according to recent survey daily caffeine intake by women from the Warsaw region was 251 mg and 15 % of examined women consumed an excessive quantity of caffeine (≥ 400 mg). Smokers consume more caffeine than nonsmokers, similarly to persons with mental illnesses. With reference to the caffeine consumption it should be underline that caffeine content in coffee and tea beverages varies greatly depending on the method of brewing whereas the content of caffeine in many brands of energy drinks can much vary. This should be taken into account in the daily caffeine intake.
Wydawca
-
Rocznik
Tom
63
Numer
2
Opis fizyczny
s.141-147,bibliogr.
Twórcy
  • Instytut Żywności i Żywienia, ul.Powsińska 61/63, 02-903 Warszawa
Bibliografia
  • 1. American Academy of Pediatrics Committee on Drugs. Transfer of drugs and other chemicals into human milk. Pediatrics 2001, 108, 776-789.
  • 2. Babu K.M., Church R.J., Lewander W.: Energy drinks: The new eye-opener for Adolescents. Clin. Ped. Emerg. Med. 2008, 9, 35-42.
  • 3. Barone J., Roberts H.: Caffeine Consumption. Food Chem. Toxic. 1996, 34, 1: 119-129.
  • 4. Bracken M.B., Triche E.W., Belanger K., Hellenbrand K., Leaderer B.P.: Association of maternal caffeine consumption with decrements in fetal growth. Am. J Epidemiol. 2003, 157, 5, 456-466.
  • 5. Brezova V., Slebodova A., Stasko A.: Coffee as a source of antioxidants: An EPR study. Food Chemistry. 2009, 114, 859-868.
  • 6. Care Study Group: Maternal caffeine intake during pregnancy and risk of fetal growth restriction: a large prospective observational study. BMJ. 2008, 337, 2332.
  • 7. Christensen B., Mosdol A., Retterstol L., Landaas S., Thelle D.S.: Abstention from filtered coffee reduces the concentrations of plasma homocysteine and serum cholesterol –a randomized controlled trial. Am J Clin Nutr. 2001, 74, 302—307.
  • 8. Cornelis M., El-Sohemy A.: Coffee, caffeine and coronary heart disease. Current Opinion in Lipidology 2007, 18: 13-19.
  • 9. Dworzański W., Burdan F., Potembska E., Tomaszewski M., Tomaszewska M., Olchowik G.: Kofeina a rozwój osteoporozy. Zdrowie Publ. 2010, 120, 1, 93-96.
  • 10. Frary C.D., Johnson R.K., Wang M.Q.: Food sources and intakes of caffeine in the diets of persons in the United States. J Am Diet Assoc. 2005, 105, 110—113.
  • 11. Fredholm BB, Battig K, Holmen J, Nehlig A, Zvartau EE.: Actions of caffeine in the brain with special reference to factors that contribute to its widespread use. Pharmacolog Reviews. 1999, 51, 1:83-126.
  • 12. Glade M.J.: Caffeine – not just a stimulant. Nutrition. 2010, 26, 932-938.
  • 13. Grosso L.M., Bracken M.B.: Caffeine metabolism, genetics and perinatal outcomes: a review of exposure assessment considerations during pregnancy. Ann. Epidemiol. 2005, 15, 460-466.
  • 14. Grosso L.M., Triche E.W., Benowitz N.L., Bracken M.B.: Prenatal caffeine assessment: fetal and maternal biomarkers or self-reported intake? Ann. Epidemiol. 2008, 18, 172-178.
  • 15. Harland B.: Caffeine and Nutrition. Nutrition. 2000, 16, 7/8, 522-526.
  • 16. Higdon J.V., Frei B.: Coffee and health: A review of recent human research. Critical Review in Food Science and Nutrition. 2006, 46, 101-123.
  • 17. Hinds T.S., West W.L., Knight E.M., Harland B.F.: The effect of caffeine on pregnancy outcome variables. Nutr. Rev. 1996, 54, 7, 203-207.
  • 18. Horzić D., Komes D., Belscak A.: The composition of polyphenols and methylxanthines in teas and herbal infusions. Food Chem. 2009, 115, 441- 448.
  • 19. Jarosz M., Wierzejska R., Mojska H., Świderska K., Siuba M.: Zawartość kofeiny w produktach spożywczych. Bromat. Chem. Toksykol. XLII, 2009, 3, 776-781.
  • 20. Jee S.H., He J., Appel L.J., Whelton P.K., Suh I., Klag M.J.: Coffee consumption and serum lipids: A meta- -analysis of randomized controlled clinical trials. Am J Epidemiol. 2001, 153, 353—362.
  • 21. Kawachi I., Colditz G.A.: Stone C.B.: Does coffee drinking increase the risk of coronary heart disease? Results from a meta-analysis. Br. Heart J. 1994, 2, 269-275.
  • 22. Klebanoff M.A., Levine R.J., DerSimonian R., Clemens J.D., Wilkins D.G.: Serum caffeine and paraxanthine as markers for reported caffeine intake in pregnancy. Ann. Epidemiol. 1998, 8, 107-111.
  • 23. Knight C.A., Knight I., Mitchell D.C., Zepp J.E.: Beverage caffeine intake in US consumers and subpopulations of interest: estimates from the Share of Intake Panel survey. Food Chem. Toxicol. 2004, 42, 1923-1930.
  • 24. Kocki T., Marczewski K.: Kawa jako czynnik ryzyka. Med. Ogólna. 1996, 2, 31, 35-42.
  • 25. Kosicka T., Kara-Perz H., Głuszek J.: Kawa – zagrożenie czy ochrona. Przewodnik Lekarza. 2004, 9, 69, 78-83.
  • 26. Kuczkowski K.M.: Caffeine in pregnancy. Arch. Gynecol. Obstet. 2009, 280, 695-698.
  • 27. Lopez-Garcia E., van Dam R.M., Li T.Y., Rodriguez- -Artalejo F., Hu F.B.: The relationship of coffee consumption with mortality. Ann. Intern. Med. 2008, 148, 904-914
  • 28. Mandel H.G.: Update on caffeine consumption, disposition and action. Food Chem. Toxicol. 2002, 40, 1231-1234.
  • 29. Nawrot P., Jordan S., Eastwood J., Rotstein J., Hugenholtz A., Feeley M: Effects of caffeine on human health. Food Addit. Contam. 2003, 20, 1, 1-30.
  • 30. Noordzij M., Uiterwaal C.S., Arends L.R., Kok F.J., Grobbee D.E., Geleijnse J.M.: Blood pressure response to chronic intake of coffee and caffeine; A meta-analysis of randomized controlled trials. J Hypertens 2005, 23, 921-928.
  • 31. Nurminen M.L., Niittynen L., Korpela R., Vapaatalo H.: Coffee, caffeine and blood pressure: A critical review. Eur J Clin Nutr. 1999, 53, 831-839.
  • 32. Nygard O., Refsum H., Ueland P., Stensvold I., Nordrehaug J.E., Kvale G., Vollset S.: Coffee consumption and plasma total homocysteine: the Hordaland Homocysteine Study. Am. J Clin. Nutr. 1997, 65, 136-43.
  • 33. Podlewski J.K., Chwalibogowska-Podlewska A.: Leki współczesnej terapii. Wydanie XVII, Split Trading Spółka z o.o, Warszawa 2005.
  • 34. Reissing C.J., Strain E.C., Griffiths R.R.: Caffeinated energy drinks - a growing problem. Drug and Alcohol Dependence. 2009, 99, 1-10.
  • 35. Riksen N.P., Rongen G.A., Smits P.: Acute and long-term cardiovascular effects of coffee: implications for coronary heart disease. Pharmacology and Therapeutics. 2009, 121, 185-191.
  • 36. Roehrs T., Roth T.: Caffeine: Sleep and daytime sleepiness. Sleep Medicine Reviews. 2008, 12, 153-162.
  • 37. Satel S.: Is caffeine addictive? – A Review of the literature. Am. J. Drug and Alcohol Abuse 2006, 32, 493-502.
  • 38. Schmidt B., Roberts R.S., Davis P., Doyle L.W., Barrington K.J., Ohlsson A., Solimano A., Tin W.: Long-term effects of caffeine therapy for apnea of prematurity. N Eng. J Med. 2007, 8, 357, 1893-1901.
  • 39. Smith A.: Effects of caffeine on human behavior. Food Chem. Toxicol. 2002, 40. 1243-1255.
  • 40. Sofi F., Conti A.A., Gori A.M., Eliana Luisi M.L., Casini A., Abbate R., Gensini G.F.: Coffee consumption and risk of coronary heart disease: A meta-analysis. Nutr Metabol. Cardiovasc Dis. 2007, 17, 209—223.
  • 41. Stoś K., Bogusz-Kaliś W.: Rodzaje suplementów diety. W: Suplementy diety a zdrowie pod red. M. Jarosza, PZWL, Warszawa 2008, 15-22.
  • 42. Strandhagen E., Thelle D.S.: Filtered coffee raises serum cholesterol: Results from a controlled study. Eur J Clin Nutr. 2002, 57, 1164-1168.
  • 43. Temple J.L.: Caffeine use in children: what we know, what we have left to learn and why we should worry. Neuroscience and Behavioral Reviews. 2009, 33, 793- 806.
  • 44. Thomson B., Schiess S.: Risk profile: caffeine in energy drinks and energy shots. New Zealand Food Safety Authority under project CFS/09.04, 2010, www.esr.cri.nz.
  • 45. van Dam B.M.: Coffee consumption and coronary heart disease: paradoxical effects on biological risk factors versus disease incidence. Clin. Chem. 2008, 54, 9, 1418- 1420.
  • 46. Wang X., Wan X., Hu S., Pan C.: Study on the increase mechanism of the caffeine content during the fermentation of tea with microorganisms. Food Chem. 2008, 107, 1086-1091.
  • 47. Waszkiewicz-Robak B.: Porównanie zawartości kofeiny i garbników w herbatach zielonych i czarnych. Żyw. Człow. Metab. 2002, 29, supl. 451-455.
  • 48. Weng X., Odouli R., Li D.K.: Maternal caffeine consumption during pregnancy and the risk of miscarriage: a prospective cohort study. Am. J Obstet. Gynecol. 2008, 198, 279.
  • 49. Wierzbicka E., Gałkowska K., Brzozowska A.: Ocena spożycia kofeiny z całodzienną racją pokarmową w wybranej grupie dorosłych kobiet. Prob. Hig Epidemiol. 2010, 91, 4, 564-571.
  • 50. www.efsa.europa.eu/
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.agro-a1531929-2485-486d-b28b-5eb0252fa8bc
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.