PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
1959 | 04 | 1 |
Tytuł artykułu

Studies on graptolites 1. Development and structure of Pristiograptus gotlandicus (Perner)

Autorzy
Treść / Zawartość
Warianty tytułu
PL
Badania nad graptolitami 1. Rozwój i budowa Pristiograptus gotlandicus (Perner)
RU
Razvutie i stroenie Pristiograptus gotlandicus (Perner)
Języki publikacji
EN
Abstrakty
EN
This paper describes the astogeny and structure of Pristiograptus gotlandicus (Perner), etched from Silurian erratic boulders. This species differs from typical pristiograptids in certain characters of the thecal aperture whose morphological significance is discussed.
PL
W pracy opisano budowę i rozwój astogenetyczny Pristiograptus gotlandicus (Perner ) na podstawie okazów, wypreparowanych metodami chemicznymi z dwu głazów narzutowych (S. 120 - z Rewala , woj. koszalińskie i S. 162 - z Czarnkowa , woj. poznańskie). Graptolit ten, opisany dotychczas z dolnego ludlowu wyspy Gotland, Czechosłowacji, W. Brytanii, Turyngii i Polski, był jednak słabo poznany pod względem morfologicznyrn. Rozwój astogenetyczny, wyjaśniony prawie kompletnie, reprezentuje normalny typ monograptidowy. Dorosła sikula jest prawie prosta i ma 2,04-2,08 mm długości. Prosikula ma 0,36-0,44 mm długości , metasikula zas około 1,70 mm. Rabdozom jest prosty, przy czym w części proksymalnej na 10 mm przypada 11-12 tek. Wysokość rabdozomu waha się od około 0,80 mm przy pierwszej tece - do około 2,00 mm w pomierzonych częściach dystalnych. Budowa tek, w zasadzie typu pristiograptusowego, odznacza się obecnością pewnych cech, odróżniających ten gatunek od typowych pristiograptusów (por. fig .2). Teki proksymalne (3- 5 pierwszych tek) maja początkowo apertury gładkie, następnie zaś podlegają pewnej modyfikacji przez dodanie z obu stron apertury dodatkowego fuzellusa (fig.3). Jest on łukowato wygięty i wyklinowuje się stopniowo w kierunku wentralnym i dorsalnym. Tworzy on rodzaj skrzydełkowatego wyniesienia, nadającego tekom charakterystyczny wygląd. W miarę dalszego wzrostu, wyniesienie to nie akcentuje się, a nawet ulega niwelacji przez pojawienie się w kącie dorsalnym wyrostka nowego krótkiego fuzellusa, który autor nazywa "kątowym". Nadaje to tekom proksymalnym postać definitywna. Teki dystalne sa pozbawione łukowato wygiętych fuzellusów. O ile można było ustalić, są one początkowo gładkie, następnie zaś przyjmują postac definitywną przez pojawienie się jednego lub dwu fuzellusów kątowych. Ścianki tek stają się przez to skośne w stosunku do osi rabdozomu, co stanowi charakterystyczną cechę tego gatunku. Różnice w budowie apertury tek proksymalnych i dystalnych ilustruje diagram (fig. 2). Znaczenie opisanych tu zróżnicowań aperturalnych Pristiograptus gotlandicus (Perner) nie jest jasne. Można je traktować zarówno jako specjalną modyfikację tek typu pristiograptusowego, nie mającą związku z innymi typami apertury monograptusów, lub uważać za pierwsze stadia tworzenia się parzystych wyrostków aperturalnych Saetograptinae, zwłaszcza zaś typu Colonograptus. Dokładne porównanie budowy fuzellarnej tych obu typów wyrostków aperturalnych skłania autora do przyjęcia pierwszej alternatywy. Zróżnicowania aperturalne Pristiograptus gotlandicus nie stanowiłyby zatem zaczątkowych wyrostków prowadzących do Colonograptus, ale byłyby raczej wyrazem specjalizacji typowych pristiograptusow, Wskazuje na to kształt ostatniego fuzellusa aperturalnego, obecność fuzellusów katowych, a także występowanie P. gotlandicus, stwierdzane stale w poziomie P. nilssoni, obok przedstawicieli Colonograptus. W obu zbadanych głazach, opisanemu tu gatunkowi nie towarzyszyły odpowiednie formy przewodnie, pozwalające ustalić poziom graptolitowy, z którego pochodziły głazy. Towarzyszące formy retiolitesowe wskazują jednak na dolny ludlow, jako najprawdopodobniejszy ich wiek.
RU
Słowa kluczowe
Wydawca
-
Rocznik
Tom
04
Numer
1
Opis fizyczny
p.11-26,fig.,ref.
Twórcy
autor
  • Palaeozoological Laboratory, Warsaw University, Polish Academy of Sciences, Warsaw, Poland
Bibliografia
  • BEER, G. R. de. 1954. Embryos and ancestors . 9 - 159, Oxford.
  • BOUCEK, B. 1006. Graptolitova fauna ceskeho spodniho ludlowu. - Rozpr. II Ti .Ceske Akad. Ved., 46, 16, 1-26, Praha.
  • BOUCEK, B. & MUNCH, A. 1952. Retioliti stredoevropskeho svrchniho wenlocku a ludlowu. - Vestn. Usti. Ust . Geol. 19, 1-54 . Praha.
  • EISENACK, A. 1951. Retioliten aus dem Graptolithengestein. - Palaeontographica, C,Abt. A,5/6, 129-163, Stuttgart.
  • ELLES, G. L. & WOOD, E. M. R. 1901- 1918. Monograph of British Graptolites, Pts. I-XI. - Palaeontogr. Soc., 21, 171-539, London.
  • ELLES, G. L. 1922. The graptolite faunas of the British Isles. A study in evolution. Proc. Geol. Assoc., 33, 168-200, London.
  • HOLM, C . 1890. Gotlands Graptoliter . - Bihang . K. Svenska Vet . Akad . Handl., 16, 4, 7, 1-29, Stockholm.
  • KUHNE, W. G. 1955. Unterludlow-Graptolithen aus Berliner Geschieben. - N . Jb . geol. palaeont. Abh., 100, 3, 350-401, Stuttgart.
  • MUNCH, A. 1942. Die Graptolithenfauna des unteren Ludlow von Ronneburg und Umgebung. - Beitr. Geol. Thuringen, 6, 5/6, 241-264, Jena.
  • PERNER, J . 1899. Studie o ceskych graptolitech, III, B. - Palaeontogr. Bohemiae, 1-38, Praha.
  • PRIBYL, A. 1943. Revise zastupcu rodu Pristiograptus, ze skupiny P. dubius a P.vulgaris z ceskeho a ciziho siluru. - Rozpr. II Tr. Ceske Akad . Ved., 53, 4, 1-48, Praha.
  • SEVERTZOFF, A. N. 1931. Morphologische Gesetzmassigkeiten der Evolution. Arter Russ. transl.: "Morfologiceskie zakonomernosti evolucii". Sobranie socinenij,V, 1-535, Moskva , 1949.
  • TOMCZYK, H. 1956. Wenlok i ludlow w synklinie kieleckiej Gór Świętokrzyskich (Wenlock and Ludlow in the Kielce syncline of the Święty Krzyż Mts.). - Inst, Geol., Prace, 16, 1-77 , Warszawa.
  • URBANEK, A. 1958. Monograptidae from erratic boulders of Poland (Monograptidae z głazów narzutowych Polski). - Palaeont. Pol., 9, 1-105, Warszawa.
  • WOOD, E. M. R. ;1900. The Lower Ludlow formation and its Graptolite-Fauna- Quart. J.Geol. Soc., 56, 416-495, London.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.agro-86058a7e-8ad4-400c-ba22-bc58891cd4af
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.