EN
Background. There are no long-term prospective studies assessing the impact of the vegan diet on vitamin B-12 (B-12) status. Many vegans take B-12 supplements irregularly or refuse to adopt them at all, considering them to be “unnatural” products. The use of B-12 fortified food may be an altemative. Therefore, we aimed to estimate the long-term effect of a vegan diet on serum B-12 concentrations in healthy omnivore adults, comparing the influence of natural products consumption and B-12 fortified food. Material and methods. A five year prospective study was carried out comprising 20 omnivore healthy adult subjects, who moved to strict vegan diet for 5 years. Ten volunteers followed vegan diet based entirely on natural products, while the remaining ten subjects consumed food fortified in B-12. In all subjects serum vitamin B-12 concentration was determined before and 6, 12, 24 and 60 months after the implementation of the diet. Results. A significant decrease (p < 0.0002) of serum B-12 concentrations in the whole studied group was noted after 60 months of vegan diet. However, observed changes were in fact limited to the subgroup consuming exclusively natural products (p < 0.0001). Conclusions. Transition from omnivore to vegan diet is associated with the risk of vitamin B-12 deficiency. B-12 fortified products might constitute a valuable altemative in vegans refiising to take vitamin supplements.
PL
Wstęp. Nie ma długofalowych badań prospektywnych oceniających wpływ diety wegańskiej na zawartość witaminy B-12 (B-12) w surowicy. Wielu wegan sięga po suplementy B-12 nieregularnie lub odmawia ich przyjmowania, uznając je za produkty „nienaturalne”. Spożywanie żywności wzbogaconej B-12 można traktować jako alternatywę suplementacji. Celem przeprowadzonego badania była ocena długofalowego stosowania diety wegańskiej na stężenie B-12 w surowicy u zdrowych dorosłych osób będących dotychczas na diecie zwykłej oraz porównanie wpływu diety wegańskiej opartej wyłącznie na produktach naturalnych z dietą zawierającą żywność wzbogaconą. Materiał i metody. Prospektywne badanie 5-letnie zostało przeprowadzone na 20 zdrowych dorosłych ochotnikach, którzy zdecydowali się przejść na ścisłą dietę wegańską. W grupie 10 osób stosowało dietę wyłącznie opartą na produktach naturalnych, natomiast pozostałe 10 - spożywało żywność wzbogaconą WB-12.U wszystkich badanych oceniano stężenie B-12 w surowicy przed dietą oraz 6, 12, 24 i 60 miesięcy po wprowadzeniu diety wegańskiej. Wyniki. W całej badanej grupie zaobserwowano statystycznie znamienne (p < 0,0002) zmniejszenie stężenia B-12 w surowicy po 60 miesiącach stosowania diety wegańskiej. Jednakże obserwowane zmiany były de facto ograniczone do podgrupy spożywającej wyłącznie produkty naturalne (p < 0,0001). Wnioski. Przejście na dietę wegańską wiąże się z ryzykiem wystąpienia niedoboru witaminy B-12. Żywność wzbogacana w B-12 może być cenną alternatywą dla wegan odmawiających przyjmowania suplementów witaminowych.