EN
The purpose of the present studies was to determine the role of carboxyl groups, ε-NH₂ -lysine groups, SH-cysteine groups and tyrosyl and arginine residues in the formation of heat-induced casein – β-lactoglobulin complex. These results confirm the view that β-lactoglobulin forms a heat induced complex with χ-casein not containing carbohydrates. It seems that an important role in heat induced interaction between χ-casein and β-lactoglobulin is played by tyrosyl and arginine residues.
PL
W pracy przedstawiono wyniki badań nad określeniem roli zawartych w kazeinie grup karboksylowych, ε-NH₂-lizyny, SH- oraz reszt tyrozyny i argininy w indukowanej cieplnie interakcji pomiędzy micelarną kazeiną i β-lactoglobuliną. W badaniach stosowano kazeinę niemodyfikowaną i modyfikowaną zawierającą specyficznie zmodyfikowane reszty aminokwasowe w zakresie do 25%. Oznaczono wpływ specyficznej modyfikacji kazeiny na jej stabilność wobec etanolu, widmo absorpcji w UV, zdolność interakcji z β-lactoglobuliną i stabilność cieplną utworzonego kompleksu białek. Ponadto określono wpływ chemicznej modyfikacji kazeiny i ogrzewania na rozpuszczalność β-lactoglobuliny oraz pierwszorzędową fazę działania podpuszczki na micelarną kazeinę. Modyfikacja reszt argininy i tyrozyny powodowała wzrost cieplnej stabilności kazeiny wraz ze wzrostem stopnia modyfikacji. Wzrost hydrofobowości kazeiny wywołany modyfikacją grup karboksylowych sprzyjał oddziaływaniu pomiędzy micelarną kazeiną i β-lactoglobuliną w zakresie do 0,5% zmodyfikowanych grup karboksylowych. Wyższy stopień modyfikacji grup karboksylowych powodował zanik stabilności kazeiny wobec wapnia. Ogrzewanie roztworów micelarnej kazeiny z β-lactoglobuliną do 345°K/15" i 358°K/15" powodowało zmniejszenie ilości β-lactoglobuliny rozpuszczalnej w 2% TCA. Jednocześnie malała ogólna ilość uwalnianych peptydów przez podpuszczkę. Poziom uwalnianych glikopeptydów, jak i zawartość w nich kwasu N-acetyloneuraminowego, nie ulegały zmianie. Modyfikacja grup karboksylowych oraz tyrozyny istotnie wpływała na wzrost inhibicji działania podpuszczki przez indukowany cieplnie kompleks. Natomiast modyfikacja argininy powodowała zmniejszenie zakresu inhibicji. Blokowanie grup -SH cysteiny i ε-NH₂ lizyny nie wywoływało istotnych zmian w inhibicji. Wobec wyników obecnej pracy słuszny wydaje się pogląd, że indukowana cieplnie interakcja ograniczająca pierwszorzędową fazę działania podpuszczki ma miejsce w wyniku oddziaływania pomiędzy χ-kazeiną znajdującą się na powierzchni miceli, a zagregowaną formą β-lactoglobuliny. Oddziaływania te najprawdopodobniej zlokalizowane są w części para-χ-kazeinowej. Znajduje się tam obszar o charakterze silnie hydrofobowym, pomiędzy 25 a 79 resztą aminokwasową. Obszar ten zawiera wszystkie reszty tyrozynowe oraz większość aminokwasów aromatycznych i reszt argininy znajdujących się w χ-kazeinie. Na podstawie uzyskanych wyników można wnioskować, że oddziaływania hydrofobowe odgrywają ważną rolę, jeśli nie najważniejszą w indukowanej cieplnie interakcji pomiędzy χ-kazeiną i zagregowaną β-lactoglobuliną, gdy micelarna kazeina jest ogrzewana w obecności β-lactoglobuliny. Natura wiązań stabilizujących powstały kompleks jest inna niż w kompleksie utworzonym pomiędzy wyizolowanymi frakcjami. Jak wiadomo, w tym przypadku wiązania dwusiarczkowe są podstawowe w utworzonym kompleksie.