EN
Almost all blastogeny in colonial rugose and tabulate corals involves lateral increase. Axial increase is rare and peripheral increase, which uncommonly occurs in both solitary and colonial corals, is regarded as a multiple type of rejuvenescence. Coenenchymal increase is known only in heliolitid corals. During lateral increase in fasciculate and massive colonies, offset and parent are separated by either a partition which is interpreted as formed by a continuous sheet of basal ectoderm between offset and parent polyps, or by a dividing wall which is formed by two entirely separate polyps. Lateral "increase in species of Favistina and Palaeophyllum from the Upper Ordovician of eastern North America involves offsets which are separated from the parent corallite by a dividing wall. Axial planes of the offsets are oriented towards the axis of parent corallites, with the counter septum located on the peripheral wall. Septal insertion in general shows a rugosan pattern. Tertiary septa are present in two specimens of Palaeophyllum.
PL
Znaczenie pączkowania dla rozwiązania problemów filogenezy i taksonomii Rugosa jest niezaprzeczalne pomimo ciągle niedostatecznej ilości szczegółowych badań Pączkowanie lateralne (boczne) jest najbardziej powszechne spośród zbadanych dotychczas typów pączkowania. Pączkowanie osiowe występuje sporadycznie, a pączkowanie peryferyczne, również rzadko spotykane, można określić jako odmłodzenie, w którym powstaje prawie równocześnie kilka osobników. Może ono występować zarówno w koloniach normalnych, jak i w koloniach zaczątkowych. Pączkowanie cenenchymatyczne opisano dotychczas tylko u Heliolitida. Dostępne dane wskazują, że istnienie pączkowania t.zw. syringoporoidalnego i międzyściennego jest biologicznie nie do zrealizowania. W wyniku pączkowania bocznego młody koralit zostaje oddzielony od koralita macierzystego bądź ścianą tymczasową, bądź stałą. Ściana tymczasowa jest wydzielana przez ciągły fałd ektodermy bazalnej, wspólny dla koralita macierzystego i potomnego. Ścianę stałą budują dwa, całkowicie oddzielone polipy. Kolonie cerioidalne mogą być utworzone bądź ze ściśle przylegających do siebie polipów oddzielonych ścianami stałymi, bądź tworzące je polipy łączą się ponad ścianami tymczasowymi, tworząc wspólne ciało kolonii. Opisane w niniejszej pracy pączkowanie boczne u rodzajów Favistina i Palaeophyllum z górnego ordowiku Ameryki Północnej wykazało, że polipy oddzielone są u nich ścianami stałymi. Osie symetrii pączków są prostopadłe do koralitów macierzystych, przy czym septa przeciwległe są osadzone na ścianach zewnętrznych. Aparaty septalne zakładane są zgodnie z zasadą kwadrantów. U kilku okazów rodzaju Palaeophyllum stwierdzono występowanie septów III rzędu, znanych dotychczas tylko u Rugosa z górnego karbonu lub młodszych.
RU
Виды почкования ругоз имеют бесспорно важное значение в решении проблем их филогенеза и таксономии, несмотря на недостаток детальных данных по изучению этих организмов. Среди исследованных до сих пор разновидностей, наиболее часто наблюдалось латеральное (боковое) почкование. Осевое почкование встречается спорадически, а периферическое почкование, наблюдающиеся также редко, можно рассматривать в качестве омоложения, во время которого почти одновременно развивается несколько особей. Оно встречается как в нормальных, так и в зачаточных колониях. Цененхимальное почкование было описано до сих пор лиш у Heliolitida. Имеются данные, что образование так наз. сирингопороидного и межстенного почкования биологически невозможно. В процессе бокового почкования молодой кораллит отделяется от материнского кораллита посредством временной или постоянной стенки. Временная стенка выделяется сплошной складкой базальной эктодермы, которая является общей для родителя и дочери. Постоянная стенка наращивается двумя полностью отделенными друг от друга полипами. Цериоидные колонии могут состоять из полипов тесно примыкающих друг к другу и разделенных постоянными стен-ками или же образующие их полипы соединяются над временными стенками, образуя общее тело колонии. Описанное в настоящей работе боковое почкование у родов Favistina и Palaeophyllum из верхнего ордовика Северной Америки доказывает, что полипы отделены здесь постоянными стенками. Оси симметрии почек перпендикулярны к родительским кораллитам, причем противоположные септы располагаются на внешних стенках. Септальные аппараты основываются по принципу квадрантов. У нескольких экземпляров рода Palaeophyllum наблюдались септы III порядка, которые до этого были известны лишь по верхнекарбонским и младшим ругозам.