PL EN


Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników
2007 | 09 | 2-3[16] cz.1 |
Tytuł artykułu

Zastosowanie porostów do oceny antropogenicznych przekształceń i waloryzacji przyrodniczej obszarów leśnych miasta Olsztyna

Autorzy
Treść / Zawartość
Warianty tytułu
EN
Application of lichens for assessment of anthropogenous transformations and natural valuation of forest areas in the city of Olsztyn
Języki publikacji
PL
Abstrakty
PL
Historia Olsztyna w szczególny sposób wiąże się z otaczającym miasto lasem. Lasy zajmują obecnie ponad 21% powierzchni miasta. Ponad połowę tego obszaru zajmuje zwarty kompleks Lasu Miejskiego (1055 ha), pełniącego od końca XIX wieku funkcje terenów rekreacyjno-wypoczynkowych oraz turystyczno-krajoznawczych. Jest to jeden z większych i ciekawszych tego typu obiektów w kraju. Pomimo wielowiekowej eksploatacji, polegającej na pozyskiwaniu drewna zarówno na potrzeby rozwijającego się miasta jak i na handel, kompleks ten dotrwał do naszych czasów niemal nieuszczuplony w swych granicach, wykształconych prawdopodobnie jeszcze przed lokacją miasta w XIV wieku. Lasy miejskie Olsztyna stanowią interesujący obszar badawczy, dotychczas niedoceniany. Od 1999 roku prowadzone są na ich obszarze badania nad porostami, których jednym z celów jest waloryzacja przyrodnicza, wykorzystująca różne wskaźniki lichenoindykacyjne.
EN
The history of Olsztyn is related in a special way with the forest surrounding it. Currently forests occupy over 21% of the city area. The compact Municipal forest complex (1055 ha), which fulfilled the function of recreational and tourist grounds for Olsztyn until the end of the 19th c., occupies more than a half of that area. It is one of the larger and more interesting objects of that type in Poland. Despite many centuries of expansion in the form of obtaining timber for the developing city and for commercial purposes that forest complex survived until our times almost undiminished in its borders formed most probably even before the location of the city during the 14th c. The municipal forests of Olsztyn are interesting research areas that has been underestimated so far. As of 1999, it is the area of studies on lichens. Natural valuation using various lichens as indicators is one of the goals of these studies.
Wydawca
-
Rocznik
Tom
09
Numer
Opis fizyczny
s.303-316,rys.,tab.,bibliogr.
Twórcy
autor
  • Katedra Mikologii, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Olsztyn
Bibliografia
  • Berg Å., Gårdenfors U., Hallingbäck T., Norén M. 2002. Habitat preferences of redlisted fungi and bryophytes in woodland key habitats in southern Sweden – analyses of data from a national survey. Biodiv. Conserv. 11: 1479–1503.
  • Bystrek J., Kolanko K. 1992. Effect of Anthropopressure on Epiphytic Flora of Lichens as Exemplified by the Białowieża Primeval Forest. Ann. UMCS, C 125–132.
  • Bystrek J., Karczmarz K. 1987. Zmiany we florze porostów i mszaków nadrzewnych w rezerwacie leśnym na Bukowej Górze w Roztoczańskim Parku Narodowym. Parki nar. Rez. przyr. 8(2): 5–14.
  • Cieśliński S. 2003. Atlas rozmieszczenia porostów (Lichenes) w Polsce Północno-Wschodniej. Phytocoenosis (N.S.) 15, Suppl. Cartogr. Geobot. 15: 1–430.
  • Cieśliński S., Czyżewska K. 1998. Lichens as indicators of the synanthropization of plant cover and the environment. In: J.B. Faliński, W. Adamowski, B. Jackowiak, eds. Synanthropization of plant cover in new Polish research. Phytocoenosis 10 (N.S.), Suppl. Cartograph. Geobot. 9: 257–267.
  • Cieśliński S., Czyżewska K., Fabiszewski J. 1992. Czerwona lista porostów zagrożonych w Polsce. In: K. Zarzycki, W. Wojewoda, Z. Heinrich, eds. Lista roślin zagrożonych w Polsce: 57–74. Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, Kraków.
  • Cieśliński S., Czyżewska K., Fabiszewski J. 2003. Czerwona lista porostów wymarłych i zagrożonych w Polsce. Monogr. Bot. 91: 13–49.
  • Cieśliński S., Czyżewska K., Faliński J.B., Klama H., Mułenko W., Żarnowiec J. 1996. Relicts of the primeval (virgin) forest. Relict phenomena. In: J.B. Faliński, W. Mułenko, eds. Cryptogamous plants in the forest communities of Białowieża National Park (Project CRYPTO 3). Phytocoenosis 8 (N.S.), Archivum Geobot. 6: 197–216.
  • Coppins A.M., Coppins B.J. 2002. Indices of Ecological Continuity for Woodland Epiphytic Lichen Habitats in the British Isles. British Lichen Society, London.
  • Czyżewska K. 1976. Zanikanie porostów epifitycznych pod wpływem antropogenicznej degeneracji lasów liściastych Puszczy Pilickiej. Phytocoenosis 5(3–4): 363–375.
  • Czyżewska K. 2003. Ocena zagrożenia bioty porostów Polski. Monogr. Bot. 91: 241–249.
  • Czyżewska K., Cieśliński S. 2003. Porosty – wskaźniki niżowych lasów puszczańskich w Polsce. Monogr. Bot. 91: 223–239.
  • Dąbrowski S., Polakowski B., Wołos L. 1999. Obszary chronione i pomniki przyrody województwa warmińsko-mazurskiego. Urząd Wojewódzki, Wydział Ochrony Środowiska i Rolnictwa w Olsztynie, Olsztyn.
  • Essen P.A., Renhom K.E., Pettersson R. 1996. Epiphytic lichen biomass in managed and old-growth boreal forests: effect of branch quality. Ecol. Appl. 6: 228–238.
  • Fabiszewski J. 1968. Porosty Śnieżnika Kłodzkiego i Gór Bialskich. Monogr. Bot. 26: 1–115.
  • Faliński J.B., Mułenko W., eds. 1995. Cryptogamous plants in the forests communities of Białowieża National Park. General problems and taxonomic groups analysis (Project CRYPTO). Phytocoenosis 7 (N.S.), Archiv. Geobot. 4: 3–176.
  • Fałtynowicz W. 1994. Propozycja klasyfikacji porostów synantropijnych. Wprowadzenie do dyskusji. Arboretum Bolestraszyce 2: 21–30.
  • Fałtynowicz W. 1995. Wykorzystanie porostów do oceny zanieczyszczenia powietrza. Wyd. CEEW, Krosno.
  • Fałtynowicz W. 2003. Różnorodność gatunkowa – porosty. In: R. Andrzejewski, A. Wiegle, eds. Różnorodność biologiczna Polski: Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska, Warszawa: 29–35.
  • Fałtynowicz W. 2006. Porosty w lasach Polski – znaczenie, zagrożenie, ochrona. W: Anderwald D., eds. Sposoby rozpoznawania, oceny i monitoringu wartości przyrodniczych polskich lasów. Stud. i Mat. CEPL, Rogów, 4 (14): 193–200.
  • Ferry B.W., Baddeley M.S., Hawksworth D.L., eds. 1973. Air pollution and lichens. The Athlone Press, London.
  • Gunnarsson B., Hake M., Hultengren S. 2004. A functional relationship between species richness of spiders and lichens in spruce. Biodiv. Conserv. 13: 685–693.
  • Gustafsson L., Fiskesjö A., Ingelög T., Petterson B., Thor G. 1992. Factors of importance to some lichen species of deciduous broad-leaved woods in southern Sweden. Lichenologist 24: 255–266.
  • Gustafsson L., De Jong J., Norén M. 1999. Evaluation of Swedish woodland key habitats using red-listed bryophytes and lichens. Biodiv. Conserv. 8: 1101–1114.
  • Halonen P., Hyvärinen M., Kauppi M. 1991. The epiphytic lichen flora on conifers in relation to climate in the Finnish middle boreal subzone. Lichenologist 23: 61–72.
  • Holien H. 1996. Influence of site and stand factors on the distribution of crustose lichens of the Caliciales in a suboceanic spruce forest area in central Norway. Lichenologist 28: 315–330.
  • Humphrey J.W., Davey S., Peace A.J., Ferris R., Harding K. 2002. Lichens and bryophyte communities of planted and semi-natural forests in Britain: the influence of site type, stand structure and deadwood. Biological Conservation 107(2): 165–180.
  • Jutrzenka-Trzebiatowski A. 1995. Zboczowe lasy klonowo-lipowe Aceri-Tilietum Faber 1936 w Polsce Północno-Wschodniej. Monogr. Bot. 78: 1–78.
  • Krawiec F. 1934. Flora epifityczna lasów bukowych Wielkopolski. Acta Soc. Bot. Pol. 11: 317–327.
  • Kubiak D. 2005. Lichens and lichenicolous fungi of Olsztyn (NW Poland). Acta Mycol. 40(2): 125–174.
  • Kubiak D., Szczepkowski A. 2006. Lichens of the Rogów Forests of Warsaw Agricultural University (1). Arboretum, Popień and Zimna Woda reserves. Ann. Warsaw Agricult. Univ. – SGGW, For. and Wood Technol. 60: 51–63.
  • Kuusinen M., Siitonen J. 1998. Epiphytic lichen diversity in old-growth and management Picea abies stands in southern Finland. Journal of Vegetation Science 9: 283–292.
  • McCune B. 2000. Lichen communities as indicators of forest health. Bryologist 103: 353–356.
  • Motiejúnaite J., Fałtynowicz W. 2005. Effect of land-use on lichen diversity in the transboundary region of Lithuania and northeastern Poland. Ekologija 3: 34–43.
  • Motyka J. 1934. W sprawie ochrony porostów. Chrońmy Przyr. Ojcz. 14: 50–56.
  • Nordén B., Appelqvist T. 2001. Conceptual problems of Ecological Continuity and ist bioindicators. Biodiv. Conserv. 10: 779–791.
  • Plan zagospodarowania Lasu Komunalnego miasta Olsztyna według stanu na okres od 1.I.1988 r. do 31.XII.1997 r. Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej, Oddział w Olsztynie. Mscr.
  • Poikoilainen J., Kuusinen M., Mikkola K., Lindgren M. 1998. Mapping of the epiphytic lichens on conifers in Finland in the years 1985-86 and 1995. Chemosphere 36: 1073–1078.
  • Pykälä J., Heikkinen R.K., Toivonen H., Jääskeläinen K. 2006. Importance of Forest Act habitats for epiphytic lichens in Finnish managed forest. Forest Ecology and Management 223: 84–92.
  • Richardson D.H.S. 1992. Pollution monitoring with lichens. The Richmond Publishing, Slough.
  • Rose F. 1976. Lichenological indicators of age and environmental continuity in woodlands. In: D.H. Brown, D.L. Hawksworth, R.H. Bailey, eds. Lichenology: progress and problems: 279–307. Academic Press, London.
  • Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących grzybów objętych ochroną (Dz. U. z dnia 28 lipca 2004 r.).
  • Selva S.B. 1994. Lichen diversity and stand continuity in the northern hardwoods and spruce-fir forest of northern New England and western New Brunswick. Bryologist 97: 424–429.
  • Selva S.B. 2002. Indicator species – restricted taxa approach in coniferous and hardwood forests of northeastern America. In: P.L. Nimis, C. Scheidegger, P.A. Wolseley, eds. Monitoring with Lichens – Monitoring Lichens: 349–352. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht.
  • Stofer S., Bergmanini A., Aragón G., Carvalho P., Coppins B.J., Davey S., Dietrich M., Farkas E., Kärkkäinen K., Keller Ch., Lókós L., Lommi S., Máguas C., Mitchell R., Pinho P., Rico V.J., Truscott A.M., Wolseley P.A., Watt A., Scheidegger Ch. 2006. Species richness of lichens functional groups in relation to land use intensity. Lichenologist 38(4): 331–353.
  • Śrutkowski T. 2002. Lasy Olsztyna. WERS, Olsztyn.
  • Thor G. 1998. Red-listed lichens in Sweden: Habitats, threats, protection, and indicator value in boreal coniferous forests. Biodiversity and Conservation 7: 59–72.
  • Tibell L. 1992. Crustose lichens as indicators of forest continuity in boreal coniferous forest. Nordic Journal of Botany 12: 427–450.
  • Uliczka H., Angelstam P. 2000. Assessing conservation values of forest stands based on specialized lichens and birds. Biological Conservation 95: 343–351.
  • Wirth V. 1995. Die Flechten Baden-Württembergs. 1-2. Eugen Ulmer, Stuttgart.
  • Wolseley P.A., Stofer S., Mitchell R., Truscott A.M., Vanbergen A., Chimonides J., Scheidegger C. 2006. Variation of lichens communities with landuse in Aberdeenshire, UK. Lichenologist 38(4): 307–322.
  • Wolseley P.A. 2002. Using corticolous lichens of tropical forest to assess environmental changes. In: P.L. Nimis, C. Scheidegger, P.A. Wolseley, eds. Monitoring with Lichens – Monitoring Lichens; 373–378. Kluwer Academic Publishers.
Typ dokumentu
Bibliografia
Identyfikatory
Identyfikator YADDA
bwmeta1.element.agro-12bdcd21-61bb-47ee-b4d7-cbffa83df080
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.